بررسی تأثیرات کاربری زمین و پوشش گیاهی بر جزایر گرمایی شهری با استفاده از سنجه های سیمای سرزمین (مطالعۀ موردی: منطقۀ 6 تهران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد،گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.290775.1008022چکیده
شهرنشینی بهطور بیسابقه در سراسر جهان درحال رشد و توسعه است. یکی از تأثیرات کلیدی و مهم رشد سریع شهرنشینی در محیط طبیعی که توسط انسان تغییر یافته، جزایر گرمایی شهری است. تأثیرات ترکیب پوشش زمین بر روی دمای سطح زمین بهطور گسترده بررسی شده است. اما در مطالعات محدودی به رابطة بین دمای سطح زمین و سنجههای سیمای سرزمین در کاربریهای مختلف پرداخته شده است. به این منظور، در پژوهش حاضر، برای بررسی اثرهای کاربری زمین و پوشش زمین بر دمای سطح زمین از تصاویر لندست 8 و لایههای کاربری زمین مربوط به منطقة 6 تهران استفاده شده است که شامل پنج نوع کاربری مسکونی قدیمی، مسکونی جدید، بایر، صنعتی، و سازمانی است و از انواع پوشش زمین، پوشش گیاهی درنظر گرفته شده است. ارتباط زیاد دمای سطح زمین و سنجههای سیمای سرزمین نشان میدهد سیمای سرزمین نیز در ایجاد جزایر گرمایی شهری مؤثر است. براساس نتایج بهدستآمده بعد از زمینهای صنعتی، زمینهای سازمانی بزرگترین عامل در ایجاد جزایر گرمایی شهری است. این نتایج نشاندهندة آن است که در عوامل کلیدی مؤثر بر دمای سطح زمین شهری نهتنها الگوی پوشش زمین و کاربری زمین، بلکه تأثیر عوامل انسانی نیز باید مورد توجه واقع شده و درنظر گرفته شود.بنابراین، توضیح جزایر گرمایی شهری توسط پوشش زمین (پوشش گیاهی) بهتنهایی کافی نیست. این یافتهها برای درک بهتر محیط زیست شهری و همچنین برنامهریزی برای نحوة استفاده از زمین بهمنظور به حداقل رساندن اثرهای محیط زیست شهری مفید است.