ارزیابی روند تغییرات و پیش‌بینی وضعیت اکوسیستم با استفاده از داده‌های لندست (مطالعۀ موردی: مرغزار شهرکرد)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

2 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22059/jrwm.2018.243328.1171
چکیده

مرغزارها به عنوان اکوسیستم­های طبیعی، نقش زیادی در پایداری طبیعت دارند ولی متأسفانه در سال­های اخیر دچار تغییرات شدیدی شده­اند. مرغزار شهرکرد علاوه بر تأمین علوفه، به دلیل مجاورت با شهر، از دیدگاه تفرجگاهی و تعدیل آب و هوا نیز بسیار ارزشمند است، که در سال­های اخیر دستخوش تغییرات زیادی شده که هدف این تحقیق ارزیابی روند تغییرات و پیش­بینی وضعیت آیندۀ آن با استفاده از سنجش از دور می­باشد. بدین منظور، با بررسی تصاویر ماهواره­ای لندست TM5، ETM+7 و 8 OIL/TIRS در طی سال­های 1366، 1373، 1380، 1387و 1395 و پس از انجام تصحیحات هندسی و رادیومتریکی مورد نیاز، اقدام به تهیۀ نقشۀ کاربری اراضی طی سال­های مذکور با استفاده از روش طبقه­بندی نظارت شده حداکثر احتمال در نرم افزار TerrSet شد. سپس، از طریق انطباق تصاویر، روند تغییرات بررسی و از طریق CA-Markov نسبت به پیش بینی وضعیت آینده اقدام شد. نتایج نشان از تغییرات زیاد در محدودۀ مورد مطالعه دارد به­طوری­که در سال 1366 تمام مساحت 1150 هکتاری منطقۀ مورد مطالعه را مرغ پوشانده ولی تغییرات کاربری اراضی باعث کاهش شدید این اکوسیستم طبیعی گردیده، به گونه­ای که در سال 1395 حدود 48 درصد از مرغزار شهرکرد به اراضی دست ساخت (33/3 درصد)، کشاورزی (02/25 درصد) و فرودگاه (65/19 درصد) تغییر کاربری یافته است. با توجه به پیش­بینی نقشۀ سال 1405 میزان 08/5 درصد دیگر از اراضی مرغ تبدیل خواهد شد. از این­رو، توصیه می­شود که نسبت به حفظ کاربری مرغزار شهرکرد، به دلیل کارکردها و خدمات قابل توجه این اکوسیستم ارزشمند، اقدام گردد.