فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهگیاه سویا (Glycine max L.) از مهمترین منابع تغذیه‌ای برای انسان و دام محسوب می‌شود. یکی از تهدیدهای که هر ساله خسارات چشمگیری به این محصول وارد می‌کند، قارچ Macrophomina phaseolina است. گیاهان دارای سیستم‌های دفاعی پیچیده‌ای هستند که شامل سدهای فیزیکی و واکنش‌های بیوشیمیایی است. یکی از مهم‌ترین واکنش‌های بیوشیمیایی در گیاهان، القا و تجمع پروتئین‌های مرتبط با بیماری‌زایی (PR) است. که از گسترش بیشتر عفونت جلوگیری می‌کند. در این پژوهش، تعامل دو رقم تجاری سویا با قارچ M. phaseolina بررسی شد. گیاهچههای سویا در مرحله رشد شش برگی، با سوسپانسیون اسپور قارچ مایه‌زنی شده و نمونهبرداری از برگها در بازه‌های زمانی مختلف پس از آلودگی (0، 24، 48، 72، 96 و 144 ساعت) انجام گردید. سپس RNA کل از نمونههای برگ استخراج شد و در ادامه، cDNA از RNA کل ساخته شده و بیان ژنها با استفاده از تکنیک Quantitative Real-Time PCR (QRT-PCR) بررسی گردید. نتایج تحقیق نشان داد که بیان ژنهای PR1، PR2 و PR4 در رقم مقاوم JK نسبت به رقم حساس Sahar پس از مایهزنی به‌صورت تدریجی افزایش می‌یابد و معمولاً در 96 ساعت پس از بیماری به حداکثر سطح خود میرسد. یافته‌های حاصل از این بررسی نشان داد، سطح بیان این ژن‌ها در ارقام مختلف سویا متفاوت است. این تفاوت در میزان بیان ژن‌ها می‌تواند یکی از عوامل کلیدی در تعیین میزان مقاومت یا حساسیت ارقام مختلف سویا در برابر این بیماری باشد. در نهایت، شناخت دقیق‌تر از مکانیسم‌های مولکولی مقاومت می‌تواند گامی مؤثر در جهت افزایش پایداری تولید محصولات کشاورزی باشد.