جایگاه جرایم متلازم در نظام تعدد جرم در حقوق کیفری ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آیتالله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22059/jqclcs.2025.390129.1974چکیده
گاهی میان جرایم متعددی که مجرم تا پیش از صدور حکم قطعی مرتکب آنها میشود، روابط بسیار پیچیدهای برقرار است؛ بهگونهای که تشخیص اینکه در آن موارد کدام قاعدۀ تعدد جرم باید اعمال شود، آسان نبوده، محل اختلاف علمای حقوق و مراجع قضایی شده است. چنین شرایطی، گاهی ناشی از ارتباط ناگسستنی دو یا چند جرم ارتکابی در عمل است که در این مقاله از آن به «جرایم متلازم» تعبیر میشود. در نظام تعدد جرم در حقوق کیفری ایران، جایگاه جرایم متلازم، یعنی جرایمی که حسب واقعیت پروندۀ قضایی -و نه صرفاً بر اساس تحلیل نظری- لازم و ملزوم یکدیگرند، روشن نیست و این وضعیت بیش از همه ناشی از سکوت قانون است. تحقیق حاضر با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی، به بررسی جایگاه جرایم متلازم در نظریههای حقوقی، قوانین جزایی و رویۀ قضایی پرداخته و به این نتیجه رسیده است که از میان نظریههای حقوقی و دیدگاههای قضایی موجود، نظریۀ «کفایت کیفر جرم اصلی» از قوت و استحکام بیشتری برخوردار است و میتواند بهعنوان مبنای مناسبی برای صدور احکام کیفری عادلانه و سیاستگذاریهای جزایی جدید مورد توجه قرار گیرد.