فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پلی­آمین­ها، نقش مهمـی در پاسخ به تنش در گیاهان ایفا می­کنند، همچنین سطح پلی­آمین­ها در گیاهان در شرایط تنش افزایش پیدا می­کند. به‌منظور بررسی اثر پوتریسین بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی نشاء گل‌گاوزبان ایرانی (Echium amoenum) در شرایط تنش شوری، آزمایشی گلدانی در سال 1402 در گلخانه دانشگاه تربت حیدریه انجام شد. هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثر پوتریسین (یک نوع پلی­آمین) بر ویژگی‌های رشد و فیزیولوژیکی گل‌گاوزبان در شرایط تنش شوری ناشی از سدیم کلرید (NaCl) بود. تیمارهای آزمایشی به‌‌صورت فاکتوریل با دو عامل کاربرد پوتریسین و تنش شوری با نمک سدیم کلرید، در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه انجام شد. عامل اول: پوتریسین در دو سطح صفر و 5/1 میلی­مولار و عامل دوم: تنش شوری در سه سطح 6/1 ،4 و 8 دسی‌زیمنس بر متر بود. نتایج نشان داد که شوری تمام شاخص‌های رویشی و رنگیزه­ها را به‌طور معنی­داری کاهش ­و میزان پرولین و درصد نشت یونی را افزایش داد. کاربرد پوتریسین باعث افزایش تمامی شاخص‌های رشدی و رنگیزه­های نشاء گل‌گاوزبان ایرانی در تمام سطح شوری شد و از این طریق با افزایش میزان فتوسنتز در گیاه به رشد بهتر گیاه در شرایط تنش شوری کمک کرد. بیشترین وزن خشک نشاء گل‌گاوزبان (­6/0 گرم­)، محتوای نسبی آب برگ (85 درصد)، کلروفیل a (4 میلی­گرم بر گرم) و کلروفیل b (2/1 میلی­گرم بر گرم) در تیمار محلول‌پاشی پوتریسین و شوری 6/1 دسی‌زیمنس بر متر به دست آمد. همچنین بیشترین میزان پرولین (61/11 میکرو­مول بر گرم) و قندهای محلول (02/1 میلی­گرم بر گرم) در تیمار شوری 8 دسی‌زیمنس بر متر و کاربرد 5/1 میلی‌مولار پوتریسن حاصل شد. به‌طورکلی محلول‌پاشی پوترسین (5/1 میلی‌مولار) از طریق افزایش رنگیزه­های فتوسنتزی و صفات رشدی و افزایش پرولین و قندهای محلول می­تواند به‌عنوان یک راهکار مفید و عملی برای مقابله به تنش شوری در گیاه دارویی گل‌گاوزبان مورد استفاده قرار گیرد.