بررسی عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش گونۀ Calligonum eriopodum (مطالعۀ موردی: شنزارهای اطراف شهرستان قائن)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، گروه منابع طبیعی، نور، ایران

2 کارشناس ارشد مرتعداری، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

3 دانشیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبییعی استان خراسان رضوی

4 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، گروه منابع طبیعی، نور، ایران

doi
10.22059/jrwm.2018.238333.1151
چکیده

Calligonum eriopodum تنها درختچۀ شن­دوست است که در ایران در استان خراسان جنوبی گزارش شده است. هدف این تحقیق بررسی دلایل محدودیت رویشگاهی این گونه بوده که در شنزارهای شرق شهرستان قائن در استان خراسان جنوبی انجام گرفته است. ابتدا مرز رویشگاه از طریق پیمایش و با استفاده از GPS، مشخص و منطقۀ پراکنش گونه روی نقشۀ 50000 :1، منتقل شد. نمونه­برداری از پوشش گیاهی و خاک در داخل و خارج رویشگاه با استفاده از سه ترانسکت هزار متری که در هر ترانسکت ده پلات پنج در پنج متری با فواصل صد متر از یکدیگر قرار داشتند، صورت گرفت. در هر ترانسکت از پلات پنجم، نمونه­برداری خاک انجام شد. همچنین نمونه­برداری از منابع آبی در منطقه صورت گرفت. داده­های حاصله از نتایج آزمایش خاک و آب با استفاده از آزمون T مورد آنالیز قرار گرفتند. نتایج نشان داد که وضعیت خاک و پوشش­گیاهی داخل و خارج رویشگاه با یکدیگر تفاوتی ندارند، ولی میزان EC و TDS آب در منابع آبی داخل و خارج رویشگاه در سطح 5 درصد تفاوت معنی‌دار داشته است. میزان EC آب در منابع آبی داخل محدوده رویشگاه نسبت به­ منابع ­آبی خارج­ رویشگاه به مراتب کمتر بود، سطح ایستابی آب در منابع آبی داخل محدوده در نزدیکی سطح خاک کمتر از پنج متر ولی در منابع آبی خارج از رویشگاه بین بیست و پنج تا سی و دو متر از سطح خاک می­باشد. بنابراین می­توان بیان کرد که در بین عوامل محیطی، بالا بودن سطح ایستابی و کیفیت آب علت استقرار این گونه در منطقه است.