ارزیابی انتقال فایتوپلاسماهای همراه بیماری‌‌های سرارغوانی و استالبور سیب‌زمینی از طریق غده های بذری

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22034/ijpp.2025.2021822.467
چکیده

چکیده فایتوپلاسماهای Candidatus Phytoplasma solani و Ca. P. trifolii از عوامل اصلی بیماری-های سرارغوانی و استالبور سیب‌زمینی در استان اصفهان هستند. گر‌چه زنجرک‌ها ناقل اصلی فایتوپلاسماها محسوب می‌شوند ، ولی نقش غده‌های بذری در انتقال این فایتوپلاسماها و انتشار بیماری‌های مزبور در منطقه مشخص نیست. در بررسی حاضر، با کاشت 111 غده بدست آمده از 47 بوته سیب‌زمینی همراه با عوامل فایتوپلاسمایی در گلخانه و تحت شرایط بدون زنجرک، 25 بوته سیب‌زمینی نسل دوم (%22)، طی آزمون‌های nested-PCR آلوده به Ca. P. solani تشخیص داده شدند که 19 بوته علایم فایتوپلاسمایی داشتند و شش بوته بدون علایم بودند. در هیچکدام از این نمونه ها Ca. P. trifolii ردیابی نشد. برای ارزیابی میزان انتقال فایتوپلاسما به گیاهان نسل سوم، 82 غده‌ حاصل از گیاهان آلوده نسل دوم کشت شدند که فقط در پنج نمونه (%6) از این گیاهان Ca. P. solani ردیابی شد، ولی ردیابی Ca. P. trifolii در آنها منفی بود. احتمالا به دلیل تیتر بالاتر در میزبان، Ca. P. solani توانایی بیشتری در انتقال از طریق غده به گیاهان نسل بعدی داشت. روند نزولی انتقال Ca. P. solani از طریق غده‌های دختری در نسل های دوم و سوم نشان داد که احتمالا به دلیل پراکندگی غیریکنواخت فایتوپلاسما در آوندهای آبکش، تمامی غده‌های یک گیاه بیمار به فایتوپلاسما آلوده نمی‌شوند. علیرغم کاهش نرخ انتقال فایتوپلاسما در غده‌های نسل-های متوالی، همین میزان آلودگی کم نیز می‌تواند منبعی برای گسترش بیماری‌های ناشی از فایتوپلاسما توسط زنجرک‌ها در منطقه باشد.