بررسی الگوی بیان ژنهای NH1 ، تیونین و لیپواکسیژناز در پاسخ به بیمارگر بیماری سوختگی باکتریایی برنج ( Xanthomonas oryzae pv. oryzae)
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری/
2 پژوهشکده بیوتکنولوژی صنعتی ، جهاددانشگاهی خراسان رضوی
3 گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
5 گروه گیاهپزشکی، دانکده تولیدات گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22034/ijpp.2025.2021818.464چکیده
سوختگی باکتریایی برنج ناشی از Xanthomonas oryzae pv. oryzae یکی از مخربترین بیماری-های برنج در اغلب مناطق دنیا محسوب میگردد. فهم تعامل بیوشیمیایی و مولکولی نقش مهمی در طراحی استراتژی اصلاح و مقاومت گیاهان به عنوان موثرترین و اقتصادیترین روش مدیریتی محسوب میگردد. در برهمکنش بین بیمارگر و گیاه میزبان صدها ژن تنظیم و بیان میشوند که در اغلب موارد اختلاف بین مقاومت و حساسیت به زمان و میزان بیان آنها، نسبت به تفاوت در بیان مجموعهای از ژنها بستگی دارد. در این پژوهش الگوی بیان ژنهای NH1 ،Thionin و Lipoxygenase در بازه های زمانی مختلف بعد از مایهزنی در ارقام مقاوم (خزر) و حساس (طارم محلی) نسبت به سوختگی باکتریایی به روش qRT-PCR مورد ارزیابی گرفت. مطالعه الگوی بیان ژن های مورد بررسی نشان داد، روند افزایش بیان آنها در اولین بازه زمانی پس از تلقیح (ساعت 12) در رقم مقاوم خزر نسبت به رقم حساس دارای اختلاف معنی دار بود. علیرغم کاهش میزان بیان این ژنها بعد از ساعات اولیه، نسبت بیان ژنها در دو رقم حساس و مقاوم تا 72 ساعت پس از مایهزنی در سطح 5 درصد دارای اختلاف معنیدار بود. افزایش بیان ژنهای NH1 ،PR13 و LOX و احتمالا القا مسیرهای مختلف مقاومت سیستمیک وابسته به عنوان بخشی از ساز و کار دفاعی برنج، نقش مهمی در مقاومت رقم خزر نسبت به باکتری عامل سوختگی برنج دارد.