نوسانات جمعیت نماتد مرکبات Tylenchulus semipenetrans در یک باغ آلوده در استان فارس، جنوب ایران
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
2 بخش گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 عضو هیات علمی دانشگاه شیراز
doi
10.22034/ijpp.2025.2021825.468چکیده
نماتد مرکبات (Tylenchulus semipenetrans) یکی از مهمترین عوامل تهدیدکننده تولید مرکبات در دنیا محسوب میشود. مدیریت مؤثر این بیمارگر مستلزم درک پویایی جمعیت آن است. در این پژوهش، نوسانات فصلی و اوجهای جمعیتی نماتد مرکبات در شهرستان فسا، یکی از مناطق اصلی تولید مرکبات استان فارس در جنوب ایران، طی سالهای 1397-1398 بررسی شد. به منظور پایش تراکم و پویایی جمعیت نماتد، نمونههای خاک و ریشه به صورت ماهیانه جمعآوری شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که در باغهای شهرستان فسا دو اوج جمعیتی سالانه وجود دارد. بیشترین جمعیت نماتد در خاک در اواخر ماههای اردیبهشت و مهر-آبان مشاهده شد، درحالیکه جمعیت ریشه در اواخر اردیبهشت و آذر به اوج خود رسید. کمترین سطح جمعیت در خاک (لاروهای سن دوم و نرها) و ریشه (تخمها، لاروها و مادهها) در تیرماه مشاهده شد. بررسیها نشان داد که نوسانات جمعیت نماتد در ریشه، بهویژه مادهها، کمتر از نوسانات جمعیت در خاک است. علاوه بر این در بیشتر نمونهها، با افزایش فاصله از تنه درخت، تراکم نماتد کاهش یافت. این یافتهها نشاندهنده اهمیت شناخت پویایی جمعیت نماتد برای اجرای راهکارهای مدیریتی در دورههای اوج جمعیت است.