تحلیل و ارزیابی تأثیر آموزه‌های کیفرشناختی بر تحول معماری زندان با نگاهی بر ادبیات داستانی دوران پهلوی «مطالعۀ موردی: مهمان این آقایان از محمود اعتمادزاده»

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jqclcs.2025.377435.1923
چکیده

ادبیات زندان را می‌توان مجموعه‌ای از ادبیات دانست که توسط نویسندگان یا شاعران به‌سبب محکوم شدن به جرایم گوناگون در زندان نگاشته می‌شود. این نوع از ادبیات می‌تواند اطلاعات مختلفی همانند سیاست‌های دولت‌ها در حوزۀ زندان، شیوة برخورد زندانبان‌ها، نحوة زندگی زندانیان، پیامدهای زندان، معماری این محیط و... را برای پژوهشگران علوم دیگر مهیا کند. در این بین، کتاب مهمان این آقایان از محمود اعتمادزاده، به‌آذین، از جمله آثاری است که بیشتر توجه خود را به حوزۀ معماری زندان در دوران پهلوی اختصاص داده است. او با بررسی مشاهده‌گر خود در سه زندان، توانسته اطلاعات متعددی از فضاهای شخصی و عمومی زندان ارائه کند. مطابق یافته‌های این پژوهش بر مبنای روش تحلیل محتوا مشخص می‌شود که فضاهای شخصی و عمومی زندان‌ها چندان مبتنی بر رویکرد بازپروری و اصلاح بزهکار نبوده و تنها مبتنی بر سلب توان بزهکاری و دور نگه‌داشتن آنها از جامعه استوار بوده است.