فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر نظم سیاسی-اجتماعی برساختی است گفتمانی-زبانی و پیوند آن با فناوری‌های غیرزبانی، به‌صورت دیالکتیکی این نظم را تداوم می‌بخشند. با مشاهدۀ تاریخ ایران می‌توان سه نقطۀ گسست در این نظم را مشاهده کرد. نظم سیاسی-اجتماعی در ایران از باستان تا پایان قاجار تحت تأثیر گفتمان سنت-شبان‌وارگی، دوران پهلوی تحت تأثیر گفتمان شبه‌مدرنیته-شبان‌وارگی و دوران پس از انقلاب، اغلب تحت تأثیر گفتمان اسلام‌گرایی بوده است و بدین‌ترتیب به تبعیت از اندیشة دیرینه‌شناسی و تبارشناسی میشل فوکو، در هر دوره حقیقتی متولد شده است که افراد هویت خودشان را در آن نظام حقیقت می‌دیدند. جرم نیز برساخت حاصل این نظام حقیقت بوده و به‌تبع با تغییر نظم، این گفتمان‌ها بوده‌اند که می‌گویند چه فعل و یا ترک فعلی جرم و چه کسی مجرم است و چگونه با بررسی فناوری‌های مجازات هر دوره، می‌توان تداوم نظم سیاسی-اجتماعی آن دوره را مشاهده کرد. سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که چه فناوری‌های مجازاتی سبب تداوم نظم سیاسی-اجتماعی در ایران شده‌اند؟ فرضیۀ مقالۀ حاضر این است که فناوری‌های «تعذیبی-آیینی» و «تنبیهی-اصلاحی» از باستان تا قبل از انقلاب اسلامی و فناوری‌های «تعذیبی- اسلامی» و «تنبیهی-بازپروری» در ایران پساانقلاب، سبب تداوم نظم سیاسی-اجتماعی شده‌اند.