اثر چرای دام بر ویژگیهای ریختی گونههای Boiss. Bromus tomentellus،Hordeum bulbosum L. و Agropyron trichophorum (Link) K. Richt. در مراتع نیمهخشک زاغه (استان لرستان)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران.
2 استادیار بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان لرستان، سازمان آموزش، تحقیقات و ترویج کشاورزی، خرمآباد، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران
doi
10.22059/jrwm.2018.237234.1145چکیده
هدف این مطالعه کمّیسازی واکنش ریختی گونههای Bromus tomentellus، Hordeum bulbosum و Agropyron trichophorum به چرای مداوم گوسفند در مراتع نیمهخشک لرستان بود. در دو منطقۀ قرق و چرا شده، در مجموع اقدام به استقرار 4 ترانسکت 200 متری شد و در طول هر یک از این ترانسکتها 10 نقطۀ تصادفی انتخاب و در هر نقطه نزدیکترین گیاه مورد مطالعه در نظر گرفته شد. خصوصیات ریختی شامل ارتفاع، فاصله میانگره، طول و وزن ریشه، تولید و زی توده اندازهگیری شدند. پس از بررسی نرمال بودن دادهها، میانگینها با استفاده از آزمون t-test غیر زوجی بین منطقۀ قرق و چرا شده مقایسه شدند. اثر چرایدام بر ارتفاع، فاصلۀ میانگره ساقه، طول و وزن ریشه، تولید و زیتوده H. bulbosum و A. trichophorumمعنیدار شد. بهطوریکه میانگین وزن ذیتوده H. bulbosumدر منطقۀ قرق 1/117 گرم و در چرا شده 1/16 گرم بود و ارتفاع A. trichophorum به ترتیب در قرق 1/525 میلیمتر و در منطقۀ چرا 7/334 میلیمتر بهدست آمد. چرایدام بر ارتفاع و فاصلۀ میانگره B. tomentellusتأثیرمعنیداری نداشت (05/0p>). چرای دام باعث افزایش معنیدار طول ریشه به اندازۀ 35/58 میلی متر در B. tomentellusگردید. بهطور کلی نتایجاین تحقیق نشان داد که گونههای مختلف گیاهی در مواجهه با چرای مداوم با بهسنجی در مصرف منابع واکنشهای مختلفی بسته به نوع گونه از خود نشان میدهند. شناسایی تغییرات ریختی در گونههای شاخص کمک شایانی به مدیریت چرایی پایدار در مراتع مینماید.