فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اکوسیستم‏های مرتعی و جنگلی استان کرمان برای حفظ مناطق خشک و نیمه‏خشک اهمیت ویژه‏ای دارند. نماتدهای انگل گیاهی، علی‏رغم این‏که در همه زیست‏بوم‏ها‏ وجود دارند، به دلیل ماهیت پنهان خود اغلب نادیده گرفته می‏شوند. در این میان نماتدهای انگل داخلی خانواده Pratylenchidae از اهمیت ویژه‏ای برخوردارند. در این بررسی 32 گونه از نماتدهای بالاخانواده Tylenchoidea از‏ جمله پنج گونه‏ Pratylenchidae از فراریشه گیاهان مرتعی و جنگلی استان کرمان جمع‏آوری و شناسایی شد. گونه‏‏های شناخته‏شده عبارتند از Hirschmanniella gracilis از چمن‌ مرتعی، گونه‏ی Zygotylenchus guevarai از مرغ و پونه‌ کوهی، گونه‏ی Pratylenchus neglectus از بادام‌ کوهی، چمن‌ مرتعی و خارشتر و گونه‏ی P. thornei از زرشک، چمن ‌مرتعی، گز، بابونه‌ وحشی و نی. علاوه بر آن‌، گونه‏ای شبیه P. dakotaensis در یک نمونه خاک فراریشه چمن مرتعی جمع‏آوری و شناسایی شد. بررسی مشخصات ریخت‌سنجی و ریخت‌شناختی، مطابقت آن با P. dakotaensis را تأیید کرد. این گونه‏ با داشتن سر سه حلقه‌ای، مشبک بودن نوارهای بیرونی سطوح جانبی، دم مخروطی با انتهای تخت و حلقه‌های نامنظم و وجود نر از سایر گونه‌های این جنس متمایز می‌شود. این گونه برای اولین بار از ایران گزارش می‏گردد. در بین گونه‌های شناسایی شده این خانواده، بیشترین پراکنش و تنوع میزبانی مربوط به گونه P. thornei و رایج‌ترین زیستگاه نماتدهای زخم ریشه و گونه H. gracilis، چمن مرتعی بود. این پژوهش نشان می‏دهد نماتدهای زخم ریشه می‏توانند به عنوان عامل خسارت‏زای پوشش‌های گیاهی در اکوسیستم‏های مرتعی و جنگلی استان کرمان عمل کرده، به‌علاوه تهدیدی بالقوه برای اراضی کشاورزی مجاور نیز باشند.