توسعه سامانه تصمیمیار بهرهبرداری از منابع آب حوضه زرینهرود با تأکید بر تأمین حقابه دریاچه ارومیه و تخصیص بهینه آب در بخش کشاورزی
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب/ دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار / گروه منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس ،تهران، ایران
3 استاد / گروه منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
چکیده
رودخانه زرینه رود از مهمترین رودخانههای حوضه ی آبریز دریاچه ارومیه است. از آنجا که بخش کشاورزی در این منطقه از اهمیت زیادی برخوردار می باشد و همچنین در سالهای اخیر فشار زیادی بر منابع آب این حوضه وارد آمــده که در نتیجه ی آن دریــاچه ارومیه با مشکلات عـدیــده زیستمحیطی روبرو شده است، لذا ارزیابی تخصیص بهینه ی آب محصولات زراعی بهخصوص در شرایط خشکسالی می تواند تأثیر بسزایی بر بهره وری بهتر از آب در سطح حوضه داشته باشد. در مطالعه ی حاضر تلاش شده است با پیش بینی جریان در یک سال آینده از روش ماشین بردار پشتیبان (SVM) و تأکید بر راهکارهای مدیریتی پیشنهاد شده در طرح مدیریت ریسک خشکسالی دریاچه ارومیه و بهره گیری از مدل تخصیص بهینه ی بخش کشاورزی که هسته ی اصلی آن شبیه سازی عملکرد گیاهی بر اساس روابط جدید و قدیم فائو میباشد، بهترین شیوه های تخصیص آب و زمین تعیین گردد. نتایج نشان داد که هــر کــدام از ایــن روشهـا تـرکیب متفاوتی از تخصیص و سطوح کشت بهینه را ارائه میدهند که براساس آن، روش FAO-2009 نسبت به روش FAO-1979 در کلیه ی سطوح خشکسالی افــزایش درآمد و بهره وری را به همراه داشته است. همچنین روش SVM برای پیش بینی جریان در دو سناریوی خشکسالی که یکی تأمین نیاز زیست محیطی دریاچه به صورت کامل تحت هر شرایط و دیگری کاهش آن بر مبنای وضعیت خشکسالی میباشد، از همبستگی بالای 90 درصد برخوردار بوده و تلفیق آن با مدل تخصیص قابلیت برنامهریزی و اعمال اقدامات مدیریتی متناسب با شرایط پیش آمده را به همراه دارد که این مجموعه می تواند در قالب یک سیستم تصمیم یار در مدیریت حوضه مورد استفاده قرار گیرد.