بررسی مقایسه ای میزان ابتلاء به افسردگی، استرس و اضطراب در دو گروه زنان فرزنددار و بدون فرزند: یک مطالعه مبتنی بر جمعیت

نویسندگان

1 دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه آمار زیستی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2022.21135
چکیده

مقدمه: تعویق فرزندآوری، پدیده اجتماعی در خانواده­ های ایرانی بوده و در تأثیر آن بر سلامت روان، اختلاف نظرهایی وجود دارد، لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین نقش فرزندآوری در میزان ابتلاء به افسردگی، استرس و اضطراب زنان ایرانی در سنین باروری انجام شد. روش‌کار: این مطالعه مقطعی در سال 1400 بر روی 581 زن متأهل غیرباردار واجد شرایط از 31 استان کشور انجام شد. نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس به‌صورت الکترونیک و در فضای مجازی انجام شد. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه ­های دموگرافیک-تاریخچه پزشکی، کیفیت خواب (برگرفته از LSQ)، رضایت زناشویی (EMS)، حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS)، وضعیت اقتصادی اجتماعی (قدرت ­نما) و استرس- اضطراب- افسردگی (DASS-21) جمع ­آوری شد. تجزیه­ و تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم ­افزار SPSS (نسخه 22) و آزمون­ های تی مستقل، کای دو و رگرسیون لوجستیک دووجهی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته ها: تحصیلات زن و همسر (001/0>p)، شاغل بودن زن (004/0=p) و سطح اقتصادی- اجتماعی بالاتر (04/0=p) در زنان بدون فرزند به ­طور معناداری بیشتر بود. رضایت زناشویی (61/0=p)، حمایت اجتماعی (13/0=p)، کیفیت خواب (58/0=p)، سابقه بیماری مزمن (64/0=p)، محل زندگی (058/0=p) در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. پس از تعدیل داده ­ها، مشاهده­ شد که میزان ابتلاء به افسردگی در زنان بدون فرزند 2 برابر زنان فرزنددار است (82/3-11/1 :CI 95%، 06/2=AOR). ابتلاء به استرس (38/0=p) و اضطراب (9/0=p) در دو گروه تفاوت معناداری نداشت. نتیجه ­گیری: داشتن فرزند، نه تنها استرس و اضطراب زنان را افزایش نمی­ دهد، بلکه نقش محافظت کننده در مقابل افسردگی دارد، لذا به ­نظر می ­رسد تشویق به فرزندآوری می ­تواند سبب ارتقاء سلامت روان زنان جامعه ایران شود.