مقایسه و ارزیابی منابع مختلف عدم قطعیت در مطالعه اثر تغییراقلیم بر رواناب حوضه‌های نیمه خشک (مطالعه موردی: حوضه رودخانه اعظم-هرات یزد)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب/ گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان

2 دانشیار /گروه علوم و مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

doi
چکیده

تحقیق حاضر تأثیر پدیده تغییراقلیم بر رواناب حوضه رودخانه اعظم هرات ، در دوره 2030-2015 میلادی با لحاظ نمودن خطای مربوط به پارامترهای تنظیم مدل بارش-رواناب و عدم قطعیت دو مدل بارش-رواناب IHACRES و HEC-HMS ، سناریوهای اقلیمی A1B، A2 و B1 حاصل از مدل‌های AOGCM و دو مدل ریزمقیاس نمایی آماری LARS-WG و SDSM بررسی می‌کند. ابتدا ضمن واسنجی و صحت‌سنجی مدل‌های بارش-رواناب، به آنالیز حساسیت پارامترهای این مدل‌ها پرداخته شد. در ادامه با ریزگردانی داده‌های اقلیمی 15 مدل AOGCM و سه سناریو اقلیمی توسط LARS-WG و معرفی هر یک از آن‌ها به مدل‌های بارش-رواناب محدوده تغییرات رواناب منطقه در دوره مذکور مشخص گردید. نتایج نشان داد دمای منطقه در دوره آتی افزایشی تا 5/1 درجه سلسیوس خواهد داشت و میزان بارش و توزیع زمانی آن تغییر می‌کند. طبق هر سه سناریوی انتشار و مدل‌های هیدرولوژیکی، رواناب در ماه‌های ژانویه و دسامبر افزایش و در ماه مارس، اکتبر و نوامبر کاهش می‌یابد. نتایج نشان داد که عدم قطعیت مربوط به مدل‌های هیدرولوژیکی در اکثر ماه‌ها بسیار بالاتر از مدل‌های AOGCM و سناریوهای انتشار گازهای گلخانه‌ای است که دلیل آن وجود پارامترهای حساس در ساختار مدل‌های بارش-رواناب است. برای بررسی عدم قطعیت روش‌های ریزمقیاس نمایی، داده‌های اقلیمی مدل HadCM3-A2 با دو مدل LARS-WG و SDSM ریزمقیاس شد. نتایج نشان داد، عدم قطعیت مدل‌های هیدرولوژیکی بسیار بزرگتر از روش‌های ریزمقیاس نمایی و عدم قطعیت مدل‌های AOGCM بزرگتر از سناریوهای انتشار گازهای گلخانه‌ای است.