فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: عملکرد تولیدمثلی نژادهای مختلف گوسفند در ایران پایین است و پرورش این گونه دامی از نظر اقتصادی زیاد به صرفه نیست. بنابراین باید راهکارهای اساسی و کاربردی برای افزایش عملکرد تولیدمثلی در گوسفند انجام شود. یکی از راهکارهای مناسب استفاده از برنامه‌های مختلف هورمون درمانی نظیر استفاده از گونادوتروپین جفت انسانی و هورمون آزادسازی گونادوتروپین‌ها در میش‌های سوپراوولاسیون‌شده (تخمک‌ریزی چندتایی) با گونادوتروپین جفت اسب‌سانان، است. با این وجود، نتایج مطالعات گوناگون در ارتباط با کاربرد این هورمون‌ها در نژادهای مختلف، متفاوت است. لذا مطالعه حاضر برای بررسی تاثیر این هورمون‌ها بر عملکرد تولیدمثلی گوسفندان لک و ترکی قشقایی در شرایط پرورش عشایری انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر به‌صورت دو آزمایش مجزا انجام شد و در هر آزمایش 75 راس میش لک‌ و ترکی قشقایی (3 تا 4 ساله) و به-ترتیب با میانگین وزنی 6/254 و 9/159 کیلوگرم انتخاب شدند. چرخه فحلی میش‌ها در فصل تولیدمثلی با استفاده از اسفنج‌های محتوی پروژسترون برای یک دوره 14 روزه همزمان شد. آنگاه یک روز قبل از خارج نمودن اسفنج‌ها، به میش‌های لک و ترکی قشقایی به‌ترتیب 500 و 600 واحد بین‌المللی گونادوتروپین جفت اسب‌سانان به‌ شکل درون ماهیچه‌ای تزریق شد. بعد از برداشت اسفنج، همه میش‌ها فحل شده و به سه گروه مختلف تیماری تقسیم شدند. گروه اول در هر آزمایش به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شد و به گروه‌های دوم و سوم در هر آزمایش به‌ترتیب 500 واحد بین‌المللی گونادوتروپین جفت انسانی و نیم میلی‌لیتر هورمون آزادسازی گونادوتروپین‌ها تزریق شد. سپس در هر آزمایش فراسنجه‌هایی نظیر زمان شروع فحلی(ساعت)، نرخ بازگشت به فحلی، نرخ آبستنی، نرخ زایش، نرخ چند قلوزایی، تعداد بره‌های متولد شده و نرخ بره‌زایی اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج در میش‌های لک قشقایی (آزمایش اول) نشان داد که نرخ بازگشت به فحلی بین گروه‌های مختلف تیماری تفاوت معنی‌داری نداشت (05/0<P). با این وجود، از نظر عددی تعداد میش‌های زایمان کرده در گروه دریافت کننده گونادوتروپین جفت انسانی نسبت به دو گروه دیگر بیشتر بود. نتایج همچنین نشان داد که از لحاظ تعداد میش‌های یک، دو و سه قلو اختلاف معنی‌داری بین گروه‌های مختلف تیماری وجود نداشت (05/0<P) با این وجود، تعداد میش‌های دو و سه قلوزا در گروه دریافت کننده گونادوتروپین جفت انسانی از لحاظ عددی نسبت به دو گروه دیگر بیشتر بود و تعداد بره‌های متولد شده در گروه‌های مختلف تیماری دریافت کننده گونادوتروپین جفت انسانی، هورمون آزادسازی گونادوتروپین‌ها و شاهد به‌ترتیب 35، 29 و 27 راس بود. نتایج در میش‌های ترکی قشقایی (آزمایش دوم) نشان داد که نرخ بازگشت به فحلی در گروه‌های مختلف تیماری اختلاف معنی‌داری نداشت (05/0<P) با این وجود، در گروه دریافت کننده هورمون آزادسازی گونادوتروپین‌ها، از 25 راس آبستن، تنها 21 راس زایمان کردند در حالی‌که در گروه دریافت کننده گونادوتروپین جفت انسانی، همه‌ی 23 راس میش آبستن، زایمان کردند. نتایج همچنین نشان داد که از نظر عددی تعداد میش‌های دوقلوزا و همچنین میزان فکاندیتی و پرولیفیکیسی در گروه دریافت کننده گونادوتروپین جفت انسانی، نسبت به دو گروه دیگر بیشتر بود. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج بدست آمده می‌توان چنین برداشت کرد که استفاده از گونادوتروپین جفت انسانی و هورمون آزادسازی گونادوتروپین‌ها در میش‌های لک و ترکی قشقایی سوپراووله‌شده با گونادوتروپین جفت اسب‌سانان سبب بهبود نرخ آبستنی، درصد میش‌های زایمان کرده و تعداد بره‌های متولد شده شد.