تأثیر قطره گیاه گزنه بر خونریزی پس از زایمان طبیعی، کارآزمایی بالینی تصادفی سه‌سوکور

نویسندگان

1 مربی گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه آمار زیستی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

5 استاد گروه داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2022.21057
چکیده

مقدمه: خونریزی پس از زایمان، مهم‌ترین علت مرگ‌و‌میر مادران در جهان بوده و پیشگیری از آن بر کاهش مرگ و عوارض مؤثر است. مطالعات خواص انقباضی و ضدالتهابی گیاه گزنه بر کاهش خونریزی قاعدگی را نشان داده‌اند، لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر قطره گیاه گزنه بر خونریزی پس از زایمان انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی سه‌سوکور در سال ۱۳۹۸ بر روی ۱۰۰ زن مراجعه‌کننده جهت زایمان واژینال به بیمارستان کمالی کرج در دو گروه مداخله و کنترل انجام شد. پس از زایمان، گروه مداخله ۱۰ قطره گیاه گزنه و گروه کنترل 10 قطره دارونما دریافت کردند. خونریزی تا ۲۴ ساعت پس از زایمان با چارت  PBLAC اندازه‌گیری شد. هموگلوبین و هماتوکریت مادران در بدو ورود به لیبر و ۶ ساعت پس از زایمان اندازه‌گیری شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری  SPSS (نسخه ۲۰) و آزمون‌های تی مستقل، من‌ویتنی، فیشر، کای اسکوئر و آنالیز واریانس با اندازه‌گیری مکرر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته‌ها: دو گروه از نظر متغیرهای جمعیت‌شناختی و مامایی تفاوت آماری معنی‌داری نداشتند (05/0<p). میانگین خونریزی در ۲۴ ساعت اول پس از زایمان در گروه گزنه 55/11±94/55 و در گروه دارونما 45/12±48/71 میلی‌لیتر بود که تفاوت معنی‌داری داشت (001/0=p). همچنین میانگین افت هموگلوبین (006/0=p) و افت هماتوکریت (001/0=p) در گروه گزنه به‌طور معنی‌داری کمتر از گروه کنترل بود. نتیجه‌گیری: قطره گیاه گزنه تأثیر معنی‌داری بر کاهش خونریزی و کاهش افت هموگلوبین و هماتوکریت پس از زایمان دارد و جهت کاهش خونریزی پس از زایمان کمک‌کننده است.