بازنمایی شناختی رویداد حرکت در کردی کلهری
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبانشناسی، دانشکدۀ زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، کردستان، ایران
doi
10.22067/jlkd.2019.39336چکیده
حرکت به مثابۀ رویداد و طرحوارهای ذهنی است که آدمی از بدو تولد آن را تجربه میکند و مفهومی همگانی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رویداد حرکت در کردی (گویش کلهری) بر اساس انگارۀ الگوهای واژگانشدگی تالمی (1985؛2000ب) انجام گرفته است تا نشان دهد که این انگاره، رویداد حرکت را در کردی کلهری چگونه بازنمایی مینماید. نگارنده در پی پاسخی برای این پرسش به بررسی و واکاوی جایگاه ردهشناختی کردی کلهری بر اساس الگوهای واژگانشدگی پرداخته است. این پژوهشِ کیفی با استفاده از روش تحلیل-توصیفی انجام شده و بدین منظور، تعداد 130 فعل حرکتی به صورت پیمایشی و از طریق مصاحبه با گویشوران کردی کلهری گردآوری شده است که اصالت آنها نیز تأیید شده است. نتایج نشان داد که کردی کلهری از نه الگوی ادغام استفاده میکند که از میان آنها، الگوهای دو جزیی ادغام حرکت+همرویداد و حرکت + مسیر به ترتیب از بیشترین بسامد برخوردارند، و الگوی سه جزیی حرکت+مسیر+همرویداد نیز پس از دو الگوی مذکور از بسامد بالاتری برخوردار است. همچنین یافتهها حاکی از آن است که در کردی کلهری افعال حرکتی هم مسیرنما و هم شیوهنما هستند و از آنجایی که در این گویش، الگوی سه جزیی حرکت+مسیر+همرویداد نیز بسامد بالایی را داراست، بر این اساس باید گفت که این گویش جزء دستۀ زبانهای دو قطبی به حساب میآید.