واکاوی مؤلفه های فردی رفتارهای تغذیه‌ای در دختران نوجوان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک: یک مطالعه کیفی

نویسندگان

1 استادیار گروه پرستاری و مامایی، واحد علوم پزشکی کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران.

2 دانشیار گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استاد گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

4 استادیار گروه تغذیه بالینی، مرکز تحقیقات تغذیه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22038/ijogi.2022.20792
چکیده

مقدمه: سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، شایع‌ترین اختلال اندوکرین در زنان سنین باروری است. شیوع این سندرم در دختران نوجوان طی سال‌های اخیر افزایش یافته است و رفتارهای تغذیه‌ای ناسالم، نقش مهمی در پیشرفت و عوارض این سندرم دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های فردی رفتارهای تغذیه‌ای در دختران نوجوان مبتلا به این سندرم انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوا در سال 96-1395 انجام شد. 39 نفر مشارکت‌کننده در درمانگاه‌های زنان و مطب‌های متخصصین زنان و ماماها در شهر شیراز، از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق فردی، بحث‌های گروهی و یادداشت‌برداری در عرصه جمع‌آوری و با استفاده از روش آنالیز محتوای کیفی مرسوم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: در این مطالعه 22 زیرطبقه و 8 طبقه اصلی شامل "برخورداری از خودکارآمدی"، "تأثیر تغییرات حاصل از دوره بلوغ و نوجوانی"، "اولویت موفقیت و ارتقاء تحصیلی"، "تجارب مربوط به رعایت رژیم غذایی"، "آگاهی و نگرش در مورد بیماری و رفتارهای تغذیه‌ای مرتبط یا آن"، "برخورداری از دانش برای اتخاذ رفتارهای تغذیه‌ای سالم"، "تمایلات احساسی نسبت به مواد غذایی" و"میزان زمان در دسترس" به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: مؤلفه‌های فردی مختلفی رفتارهای تغذیه‌ای دختران نوجوان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک را متأثر می‌سازند. با شناسایی این مؤلفه‌ها، سیاست‌گزاران و برنامه‌ریزان حوزه سلامت نوجوانان می‌توانند مداخلات مختلفی را در راستای اتخاذ رفتارهای تغذیه‌ای سالم در این دختران طراحی نمایند.