فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: تهوع و استفراغ بارداری، شکایت شایعی­ است که سلامت زن باردار و جنینش را تحت تأثیر قرار می­دهد و بر کیفیت زندگی زنان باردار به‌طور قابل توجهی مؤثر است، لذا مطالعه حاضر با هدف مقایسه تأثیر زمانی رایحه نعناع و اسطوخودوس بر تهوع و استفراغ بارداری بر اساس شاخص رودز طراحی شد. روش‌کار: این مطالعه نیمه­تجربی در سال 95-1394 بر روی 107 زن باردار با سن بارداری 16-6 هفته مراجعه کننده به درمانگاه مراقبت­های دوران بارداری شهر تهران انجام شد. افراد در سه گروه نعناع، اسطوخودوس و دارونما (روغن کنجد) قرار گرفتند. شرکت­کنندگان به‌مدت یک هفته به‌ترتیب رایحه نعناع، رایحه اسطوخودوس و روغن کنجد را 2 بار در روز (قبل از استراحت بعد از ظهر و خواب شب) به‌مدت 20 دقیقه استنشاق نمودند. میانگین نمره کل شاخص رودز قبل و طی روزهای مداخله و متغیرهای این شاخص قبل و روز هفتم بعد از مداخله در سه گروه مقایسه شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون‌های آنالیز واریانس، تی زوجی، تی مستقل، کروسکال والیس، کای اسکوئر، فیشر و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی­دار در نظر گرفته شد. یافته‌ها: قبل از مداخله میانگین نمره کل و متغیرهای شاخص رودز بین سه گروه تفاوت آماری معناداری نداشت. از روز پنجم پس از مداخله، میانگین نمره کل شاخص رودز بین سه گروه تفاوت آماری معنادار داشت (روز پنجم 047/0=p، روز ششم 009/0=p و روز هفتم 001/0=p). میانگین نمره کل شاخص رودز در روز پنجم و ششم بعد از مداخله در گروه نعناع کم­تر از گروه دارونما بود (به‌ترتیب 020/0=p، 002/0=p). در روز هفتم، میانگین نمره کل این شاخص در گروه نعناع و اسطوخودوس کم­تر از گروه دارونما بود (به‌ترتیب 0001/0>p و 008/0=p). مقایسه متغیرهای شاخص رودز در روز هفتم پس از مداخله نشان داد، در گروه نعناع شدت تهوع (001/0=p)، دفعات تهوع (001/0=p) و دفعات اق زدن (002/0=p) و در گروه اسطوخودوس شدت تهوع (011/0=p) کم­تراز گروه دارونما بود. نتیجه‌گیری: در این مطالعه تأثیر رایحه نعناع بر تهوع و استفراغ بارداری زودتر از رایحه اسطوخودوس ظاهر شد، همچنین بر اساس شاخص رودز، بر متغیرهای بیشتری از تهوع و استفراغ بارداری مؤثر بود. استفاده از رایحه نعناع و اسطوخودوس می­تواند به‌عنوان یک روش ساده، در دسترس و بدون عارضه در کاهش تهوع استفراغ زنان باردار مدنظر قرار گیرد.