اثر درمانی سلول‌های بنیادی بر کاهش میزان چسبندگی‌های داخل رحمی: مقاله مروری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی فیزیولوژی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار گروه ژنتیک انسانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشیار گروه بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 استاد گروه فیزیولوژی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2022.20800
چکیده

مقدمه: سندرم آشرمن (AS) یک اختلال اکتسابی و مقاوم به درمان در زنان است که در حال حاضر روش‌های درمانی آن محدود و غیرمؤثر است. درمان‌های مبتنی بر سلول‌های بنیادی اخیراً به روشی جدید برای درمان آسیب‌های بافتی و فیبروز تبدیل شده است. امروزه سلول درمانی به‌عنوان یک استراتژی جدید برای بازسازی و مدیریت اختلالات آندومتر مانند سندرم آشرمن پیشنهاد شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی خلاصه‌ای از پژوهش‌هایی که نقش کلیدی سلول درمانی را در درمان اختلالات و چسبندگی‌های داخل رحمی نشان داده‌اند، انجام شد. روش‌کار: در این مقاله مروری مقالات مرتبط با نقش سلول‌های بنیادی در پیشگیری و درمان چسبندگی‌های داخل رحمی در پایگاه‌های اطلاعاتی از جمله ISI، Google scholar، PubMed، Scopus و SID با استفاده از کلمات کلیدی Asherman's syndrome، Intrauterine adhesions، Stem cell therapy بدون در نظر گرفتن بازه زمانی مورد جستجو قرار گرفتند. در پایان کار، داده‌های ورودی به‌صورت کیفی بررسی و تحلیل شدند. یافته‌ها: مطالعات بررسی شده، پیوند سلول‌های بنیادی مختلف از منابع متنوع از جمله مغز استخوان، بافت چربی، مایع آمنیوتیک، جفت و خون قاعدگی را نشان می‌دهند که در منطقه آندومتر رحم سبب بازسازی آندومتر و بازگردانی قدرت باروری در سندرم آشرمن می‌شوند. مطالعات صورت گرفته نشان داده‌اند که پیوند سلول‌های BMSC و MenSC، نه‌تنها در مطالعات حیوانی، بلکه در مطالعات بالینی نیز منجر به بازسازی و شکل‌گیری ساختار بافتی آندومتر آسیب دیده شده است. در مدل‌های پیش بالینی نیز سلول‌های بنیادی مشتق از بافت چربی (ASC)، سلول‌های بنیادی مشتق از مایع آمنیون (AFSC) و سلول‌های بنیادی مشتق از جفت (PSC)، توانسته‌اند از طریق افزایش ضخامت اپی‌تلیال و کاهش میزان ترشح و رسوب کلاژن، نقش مؤثری را در بازسازی و تقویت آندومتر رحم داشته باشند. نتیجه‌گیری: استفاده از سلول‌های بنیادی می‌تواند نقش مهمی در بازسازی و شکل‌گیری بافت آندومتر رحم داشته باشد و می‌تواند در پیشگیری و درمان چسبندگی‌های داخل رحمی مؤثر واقع شود.