بازتحلیلی نقشگرا از دوگان‌سازی واژبستی مفعول در فارسی

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22067/jlkd.2019.28775
چکیده

  در زبان فارسی به حضور همزمان مفعول رایی و یک واژه‌بست دوگان‌سازی واژه‌بستی اطلاق‌‌می‌شود. در این مقاله نشان‌خواهیم‌داد که ارائۀ یک تحلیل دستوری صحیح از این فرایند منوط است به تمایزی که میان مرز بند و جمله قائل می‌شویم. هم‌نمایگی مفعول رایی و واژه‌بست ضمیری در حوزۀ بند، ذیل عنوان دوگان‌سازی قرار می‌گیرد؛ در‌حالی ‌که اگر رابطۀ هم‌نمایگی میان این دو سازه در حوزۀ جمله قرار بگیرد فرایند موردنظر، چپ‌نشانی است که به موجب آن گروه اسمی نشانه‌گذاری‌شده با «را» به حاشیۀ چب بند منتقل ‌شده و نقش آن در مقام مفعول را همان واژه‌بست در درون بند بر عهده‌ می‌گیرد. شاید بتوان بارزترین وجه تمایز میان دو ساخت دوگان‌سازی مفعول و چپ‌نشانی آن را، حضور یک وقفۀ آوایی در مورد دوم دانست.