مبناپژوهی فقهیِ «اصل منع توسل به زور و استثنائات آن» با تطبیق بر طوفان‌الاقصی

نویسندگان

1 استاد گروه فقه و حقوق، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران

doi
10.22034/fiqh.2025.478624.1233
چکیده

یکی از محظورات فقهی در روابط بین‌الملل، بهره‌گیری از سلاح و توسل به زور به منظور تحمیل اهداف است. نوشتار حاضر با هدف تنقیح قاعدۀ منع توسل به زور با استفاده از منابع فقهی اهل‌سنت و شیعه آن را مستدل و مورد مداقه قرار داده است. نگارنده برخلاف برخی از حقوق‌دانان مغرض و تاریک‌اندیش غربی با روش توصیفی‌-تحلیلی و نیز تطبیق قضایای غزه و رژیم صهیونیستی، عملکرد غزه در عملیات طوفان‌الاقصی را از استثنائات قاعده منع توسل به زور می‌داند و این واقعه را تحت عناوینی مانند دفاع مشروع، مقابله‌به‌مثل و دفاع مشروع جمعی قرار می‌دهد؛ همچنین اقدامات توحشی و بی‌سابقۀ اسرائیل را مصداق آشکار توسل به زور و نقض فاحش قواعد مسلم مورد پذیرش جامعه بین‌الملل می‌داند. در این راستا آموزه‌های فقهی شیعه و اهل‌سنت متفق بوده و فقهای دومذهب بر تحسین عملکرد جنبش مقاومت اسلامی در طوفان‌الاقصی صحه گذاشته‌اند.