بررسی مفهوم وحی و شهادت در شعر و کلام نوروز سورانی (متون مقدس گوران) براساس روش پدیدارشناسی هرمنوتیک پُل ریکور
نویسندگان
1
2 دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22051/jml.2023.43660.2465چکیده
پدیدارشناسی هرمنوتیک با ورود به حوزۀ مطالعات دینی، اقتدار متون مقدس را بهعنوان یک راهنمای هنجاری با الگوهای مشخص و تعریفشده در پرانتز قرار میدهد. این تعلیق، عرصۀ ارجاعِ شاعرانۀ غیرتوصیفی را به جهان میگشاید. رویدادهای بازگوشده درکتاب مقدس بهعنوان رویدادهای تاریخی، اکنون از وجود متنی برخوردارند که از منشأ پیشینِ خود فاصله گرفتهاند و معانی کنونیشان محصول ثبت آنها در شبکهای از متون است که بهطورمتناوب، یکدیگر را در یک کلِ بینامتنی حمایت و جابهجا میکنند؛ برایناساس کتاب مقدس، پیش از هرچیز گفتمانی است که نظریۀ کلیِ متن آن را بهعنوان حلقهای در یک زنجیرۀ ارتباطی میفهمد. پُل ریکور در تدوین قوسِ هرمنوتیکی خود با تأکید بر مرحلۀ تبیین انتقادی (نقد ادبی) گذار از اولین تفسیر سطحی و متعصبانه را به خوانشی عمیق ممکن میسازد که در برابر رویارویی با عینیت ایستاده است. در این مقاله با توجه به دیدگاههای ریکور به بررسی مفاهیمِ «وحی و شهادت (گواهی)» در متون مقدس گوران میپردازیم و سپس با تحلیل شعر و کلام مقدس «نوروز سورانی» در این زمینه، سعی در نشان دادن الگوی عینی این مفاهیم در متون مقدس گوران (یارسان/ اهلِ حق) داریم. این تعلیق سبب میشود تا وحی با توجه به ویژگیهای منحصربهفرد گفتمانها و درعینحال از طریق روابط متقابل آنها درک شود. پدیدارشناسی هرمنوتیک پُل ریکور با تأکید بر مرحلۀ تبیین انتقادی موجب میشود تا کتاب مقدس از تفسیرهای ذهنیسازِ وابسته به فرهنگ و نیز از تفسیرهای بنیادگرایانه رها شود و کماکان در جهان مُدرن امروز مورداستناد و استفاده قرار بگیرد.