فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در گسترة تمدن ایرانی- اسلامی، آیین فتوت به مثابه خرده­ فرهنگی نیرومند بنا به مقتضیات تاریخی موجد گفتمان­ های متکثری بوده است. این آیین برآمده از یک ضرورت اجتماعی و تاریخی در برابر نظام‌های خودکامه و عدالت­ ستیز در دوره‌های مختلف تاریخ ایران بوده، و به‌طور کلی نظام عیاری تفکری آرمان­شهری است و گفتمان­ های گوناگون فتوت جلوه ­های متعدد این اندیشه و نظام را بازنموده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می­ دهد که هر یک از گفتمان­ های فتوت عیاری، دینی، صوفیانه، اصناف و پهلوانی آرمان­ های خود را به‌ترتیب در قالبِ جنگ و شورش و طرد هنجارهای جامعه؛ عدالت­ محوری، حمایت از مظلوم و تجلی انسان کامل در سیمای علی(ع)؛ مجاهده با نفس و رسیدن به کمالات معنوی و روحانی؛ پیوند فن و صنعت با ذات حق و رساندن روح به کمال معرفت الهی؛ انزجار از ظلم و بیدادگران، و سامان دادن به شرایط ناگوار و ناهموار اقتصادی و اجتماعی مردم بینوا دنبال کرده ­اند.