آگاهی هایی تازه دربارة تاج الدّین محمود اُشْنوی و ارتباط وی با مجدالدّین بغدادی و دربار خوارزمشاهیان

نویسندگان

1 دانشگاه زابل

2 دانشگاه ارومیه

doi
10.22051/jml.2022.40883.2393
چکیده

ازآنجاکه دربارۀ احوال تاج­الدّین محمود اُشْنوی اطلاعات دقیقی در دست نیست و پژوهشگران نیز با حدس و گمان دربارۀ جزئیّات‌ زندگی‌ وی سخن گفته­اند، انتشار هرگونه سندی که بتواند برخی از زاویای زندگی او را روشن­تر سازد، اهمیت خواهد داشت. در این مقاله، ضمن بررسی آرای پژوهشگران دربارة زندگی و آثار اشنوی، نامه­ای نویافته از مجدالدّین بغدادی را معرفی کرده­ایم که از فحوای آن چنین برمی­آید که اشنوی حوالی سال­های 597 تا 602 ق. ضمن اقامت در هرات، در خانقاهی کهن به هدایت مریدان و درس و وعظ می­پرداخته است و مقام و آوازه‌اش چنان بلند بوده که اطرافیان محمد خوارزمشاه، از ترس نفوذ معنوی او، در صدد تخریبش بر­آمده­اند و تلاش کرده­اند تا نظر سلطان را دربارة وی تغییر دهند. خوارزمشاه نیز به محض محاصرۀ هرات، او را زندانی کرده است، اما درنهایت عارف بزرگی همچون مجدالدین بغدادی، ضمن تعظیم و بزرگداشت وی، از نفوذ بسیار زیاد خود در دربار خوارزمشاهیان برای رهایی او از بند اسارت استفاده کرده است.