فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: بر اساس اهداف توسعه هزاره، میزان مرگ‌و‌میر مادری می‌بایست تا سال 2030 به میزان دو سوم آن در سال 2010 کاهش داده شود (در ایران کمتر از 10 در یکصد هزار تولد زنده). با توجه به لزوم شناخت عوامل مؤثر در بروز مرگ و نجات مادران نزدیک به مرگ، مطالعه حاضر با هدف بررسی نسبت پیامد شدید مادری و عوامل مرتبط با آن انجام شد. روش‌کار: این مطالعه مقطعی در سال 99-1398 در یک بیمارستان دانشگاهی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. زنان باردار و زنانی که در 42 روز اول پس از زایمان (دوره نفاس) دچار عارضه شدید شده که مادر را تا پای مرگ برده، ولی از آن موربیدیتی یا عارضه نجات یافته‌اند و مواردی که منجر به مرگ مادر شدند، به‌روش سرشماری وارد مطالعه شدند. با استفاده از چک‌لیست تهیه شده توسط وزارت بهداشت، اطلاعات دموگرافیک، عوامل خطر، عوارض بارداری، نتیجه عوارض، استفاده از مداخلات حیاتی و بستری در ICU و سرانجام بارداری و مادر از پرونده بیمار استخراج گردید. یافته‌ها: در کل یک ‌سال، نسبت پیامد شدید مادری 26/50 در 1000 تولد زنده و نسبت مادران نزدیک به مرگ 60/45 در 1000 تولد زنده بود. شایع‌ترین عوامل خطر فشارخون بالا (22%) و خونریزی در بارداری فعلی (19%)، شایع‌ترین عارضه تهدیدکننده زندگی خونریزی شدید حین بارداری و پست‌پارتوم (32%) و پره‌اکلامپسی شدید (22%) بود. شایع‌ترین مداخله بحرانی مورد استفاده پذیرش در ICU (62%) و سپس استفاده از خون و فرآورده‌های آن (37%) بود. شایع‌ترین نارسایی ارگان اختلال تنفسی (29%) و اختلال خونی انعقادی (20%) بود. شایع‌ترین علت مرگ کووید-19 (30%) بود. نتیجه‌گیری: فشارخون و خونریزی، مهم‌ترین عوامل خطر طی بارداری و همچنین مهم‌ترین عارضه تهدیدکننده زندگی در موارد نزدیک به مرگ مادر بودند. با اقدامات پیشگیری و درمانی مناسب و آموزش مادران و تیم پزشکی می‌توان از مرگ‌و‌میر این عوارض کاست.