نقد و بررسی رضاع کبیر: مطالعه تطبیقی فقه امامیه و حنفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران

2 استاد گروه فقه و حقوق، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران

doi
10.22034/fiqh.2024.426463.1187
چکیده

محرمیت رضاعی در مذاهب فقهی دارای احکام و فروع مختلفی است. این پژوهش به شیوه توصیفی ـ تحلیلی، حکم فقهی رضاع کبیر در فقه امامیه و حنفی را بررسی می‌کند. نگارنده کوشیده است این موضوع را در دو مرحلۀ قبل از دوسالگی و بعد از دوسالگی بررسی نماید. در فقه امامیه، قول مشهور آن است که شیرخوردن باید به طور مطلق در مدت دوسالگی باشد. فقیهان حنفی و دیگر مذاهب اهل سنت اتفاق‌نظر دارند شیرخوردن در کودکی، سبب محرمیت رضاعی می‌گردد؛ اما دیدگاه‌های ایشان دربارۀ مدت سن متفاوت است. با وجود اینکه بسیاری از فقیهان در این موضوع با فقه امامیه در دوسالگی اتفاق‌نظر دارند، دربارۀ رضاع کبیر، فقیهان امامیه حکم به جایز‌نبودن محرمیت داده‌اند. در فقه حنفی برخی بعد از دوسالگی تا چندماه اجازه شیرخوردن را داده‌اند تا نوزاد به‌تدریج از شیر گرفته شود؛ اما بیشتر فقیهان حنفی و اهل سنت، شیرخوردن در سن بزرگسالی را جایز نمی‌دانند، بلکه فقط برخی با استناد به روایت عایشه در مورد محرمیت «سالم» حکم به رضاع کبیر داده‌اند. گرچه فقیهان حنفی و اهل سنت کوشیده‌اند توجیه و جوابی برای آن ذکر کنند، تمامی استدلال‌ها و تحلیل‌های آن خدشه‌پذیر است.