ارزیابی پتانسیل گونه‌هایAgropyron intermedium (Host) P. Beauv. و Dactylis glomerata L. در گیاه‌پالایی خاک آلوده به نفت خام سبک در شرایط گلخانه‌ای

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد مرتع داری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ایران.

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jrwm.2017.218659.1065
چکیده

هیدروکربن­های نفتی از جمله آلاینده­های پایدار سمی بوده که تهدیدی اساسی برای اکوسیستم به­شمار می­رود. گیاه­پالایی، شامل استفاده از گیاهان برای پاکسازی خاک­های آلوده، یک روش مؤثر و اقتصادی در کاهش آلودگی­های نفتی خاک است. در این پژوهش پتانسیل گیاه­پالایی گیاهان مرتعی Agropyron intermedium و Dactylis glomerata  بر خاک آلوده با غلظت­های مختلف نفت خام (20، 30، 40 و 50 درصد) برای مدت 120 روز در شرایط گلخانه­ای مورد بررسی قرار گرفت. در انتهای تحقیق، تغییرات فاکتورهای زیستی (ارتفاع اندام­هوایی، وزن خشک اندام­هوایی و وزن خشک ریشه) هر کدام از گونه­ها و تغییرات هیدروکربن­های نفتی خاک اندازه­گیری گردید و نتایج با استفاده از نرم­افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. روند منحنی سینتیک زوال درصد ترکیبات نفتی برای محاسبۀ مدت زمان لازم برای تجزیۀ هیدروکربن­های نفتی، ارزیابی گردید. نتایج نشان داد سه شاخصۀ مهم فاکتورهای زیستی هر دو گونه در تیمارهای مختلف، تفاوت معنی­داری با تیمار شاهد داشتند. آنالیز حاصل از تغییرات درصد ترکیبات نفتی نشان داد، گیاه Ag.intermedium با کاهش 81/79 درصد مواد نفتی در تیمار 20 درصد و 54/58 درصد کاهش در تیمار 50 درصد، توانایی بهتری نسبت به گیاه D.glomerataدر گیاه­پالایی خاک­های آلوده به مواد نفتی را دارد. نتایج حاصل از آنالیز درصد ترکیبات نفتی نمونه­های خاک و برازش آن با سه مدل سینتیک درجۀ صفر، سینتیک درجۀ اول و مدل هیگوچی، در هر دو گونه نشان داد که مدل سینتیک درجۀ اول مناسب­ترین مدل برای شبیه­سازی روند تغییرات مقادیر هیدروکربن­های نفتی خاک می­باشد.