تحلیل شبکه‌ عوامل هیدرولوژیک و روابط اجتماعی در راستای شناخت و حلّ منازعات آبی (مطالعه موردی: روستای هماگ پایین، هرمزگان)

نویسندگان

1 استادیار/ دانشکده‌ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

2 استادیار / دانشکده‌ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

3 کارشناسی ارشد آبخیزداری/ دانشگاه هرمزگان

doi
چکیده

تحولات اجتماعی و کمبود منابع آب، باعث ‌شده تا سیاست‌گذاران در توزیع عادلانه‌ آب دچار معضلات جدّی شوند که در نتیجه منازعات آبی در سطوح خرد و کلان اجتماعی ایجاد می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط میان روابط اجتماعی و پارامترهای هیدرولوژیک و تعیین نقاط قوّت و ضعف موجود در شبکه‌‌ روابط اجتماعی در روستای هماگ پایین واقع در استان هرمزگان انجام شده است. داده‌های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری شده و شبکه‌ همکاری میان افراد با استفاده از رویکرد تحلیل شبکه‌ای، نرم‌افزارهایVisone  و Ucinet و شاخص‌های اعتبار و نقش‌های هم ارز ترسیم و تحلیل شده است. نتایج نشان داد که در این روستا الگوهای ارتباطی پیشین که تحت تأثیر روابط خویشاوندی شکل گرفته بودند، در پی بروز مشکل کم‌آبی، تغییر یافته‌ و گروه‌بندی‌های جدیدی میان افراد در پی بروز مشکل کم‌آبی، شکل گرفته است. در نهایت پیشنهاد شد تا مدیران آب، به ارتباطات و اثرات متقابل میان مسایل موجود در حوضه‌های آبریز تأکید بیشتر نموده و مسأله‌شناسی را بیشتر مورد توجه قرار دهند، خصوصاً مسایل اجتماعی که با تمام پارامترهای زیرسیستم طبیعی حوضه آبریز ارتباط متقابل دارند و عموماً تأثیرگذارترین پارامتر محسوب می‌شوند.