اختصاصیت میزبانی و وضعیت سازگاری جنسی جدایه‌های قارچ Pyricularia oryzae بدست آمده از میزبان‌های مختلف در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استاد گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 دانشیار، موسسه تحقیقات برنج کشور- معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران.

4 دانشیار، موسسه تحقیقات و توسعه کشاورزی، CIRAD، مونتپلیه، فرانسه.

5 استادیارگروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22034/ijpp.2019.35562
چکیده

قارچ Pyricularia oryzae عامل بیماری بلاست برنج و گندم و لکه برگی روی تعدادی از گیاهان گرامینه­ای است. بیماری بلاست یکی از مهمترین بیماری‌های برنج در اکثر مناطق برنج‌خیز ایران به شمار می‌رود که معمولا سالانه خسارت اقتصادی قابل توجهی روی برنج ایجاد می‌کند. در تابستان سال­های 1393 و 1395 از مزارع برنج، ذرت، وعلف‌های هرز باغات مرکبات و جنگل­های نواحی جنوبی دریای خزر و مزارع برنج استان خراسان رضوی نمونه­برداری به عمل آمد. تجزیه و تحلیل فیلوژنتیکی جدایه‌ها، با استفاده از داده‌های به دست آمده از نواحی ژنومی اکتین (ACT)، کالمودلین (CAL) و زیرواحد بزرگ RNA پلیمراز II (Rpb1) انجام شد، نتایج فیلوژنی جدایه‌های حاصل از میزبان‌های مختلف را به عنوان P. oryzaeتایید کرد. آزمون بیماریزایی روی میزبان‌هایی از قبیل برنج، ارزن دم‌روباهی، ذرت، سوروف و چسبک صورت پذیرفت. نتایج بیماریزایی نشان داد هر جدایه روی میزبان جدا شده بیماریزایی شدیدی را نشان داد اما شدت علائم در میزبان‌های دیگر نسبت به میزبان جدا شده کمتر بود. به منظور شناسایی ایدیومورف‌های تیپ آمیزشی از تکنیک Multiplex PCRو آغازگرهای L1 و L2 جهت تکثیر ایدیومورف Mat1-1 و آغازگرهای T1 و T2جهت تکثیر ایدیومورف Mat 1-2 جدایه‌ها مورد استفاده قرار گرفتند. وضعیت باروری جنسی جدایه‌ها با تیپ آمیزشی جدایه آزمایشگر تحت شرایط آزمایشگاه و روی محیط کشت آرد برنج-آگار نیز انجام گرفت. با توجه به نتایج ایدیومورف‌های تیپ آمیزشی و تولید مثل جنسی، Mat 1-1 بیشتریین فراوانی را در جدایه‌های برنج و ارزن‌دم‌روباهی داشت و Mat 1-2 بیشترین فراوانی را در بین علف‌های هرز و گیاه زارعی ذرت دارا می‌باشد.