بهکارگیری سیستم پشتیبان تصمیمگیری در پروژۀ مدیریت یکپارچه آب و خاک شبکه آبیاری سد البرز (مدل MIKEBASIN)
نویسندگان
1 کارشناس مدل منابع آب/ شرکت انجام نهاد آب، تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی/ دانشگاه کشارزی و منابع طبیعی، ساری
3 استادیار/گروه مهندسی آب، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی، ساری
doi
چکیده
اعمال مدیریت عادلانۀ تخصیص آب در تشکلها ضرورت استفاده از سیستمهای پشتیبان تصمیمگیری را به عنوان ابزاری مؤثر برای تحلیل تأمین و تقاضا ایجاب مینماید. مدل هیدرولوژیکی MIKEBASIN یکی از مدلهای این سیستم میباشد که به منظور شبیهسازی و مدیریت تخصیص آب در حوضه رودخانه توسعه یافته است. هدف از این مطالعه بررسی چگونگی عملکرد این مدل به عنوان ابزار سیستم پشتیبان تصمیمگیری در پروژه یکپارچه آب و خاک شبکه آبیاری سد البرز واقع در حوضه رودخانه بابل است. در این راستا، واحدهای عمرانی به 20 تشکل آببران تقسیم گردید که منابع آب در این محدوده به ترتیب شامل منابع آب سطحی، آببندان و آب زیرزمینی میباشد. با هدف تخصیص آب به تشکلها، شبیهسازی بیلان منابع و مصارف در قالب مقادیر 28 سالۀ رواناب حوضههای اصلی و زیرحوضهها، اطلاعات مخزن سد و نیاز آبی تشکلهای آببران، آب زیرزمینی و آببندان به صورت ماهانه انجام شد. در ارزیابی نحوۀ تخصیص منابع آب توسط مدل MIKEBASIN در تشکلهای آببران، میزان تأمین با هدف حداقل نمودن کمبودها و بر اساس اولویت مکانی هر تشکل برآورد شد. بر همین اساس تشکلهای بالادست آب بیشتری را دریافت نمودند. نتایج همچنین نشان میدهد که از 460 میلیون متر مکعب تقاضای تشکلها، 02/277 میلیون متر مکعب آن از آبهای سطحی و 01/131 میلیون متر مکعب آن از آب زیرزمینی و مابقی آن (92/1 میلیون متر مکعب) از آببندان تأمین میشود که میزان کمبودهای برآورد شده با توجه به معیار 85 درصد تأمین، 5/13 میلیون متر مکعب است. نهایتاً اینکه نتایج حاصل از تخصیص منابع آب این مطالعه به میزان قابل ملاحظهای با نتایج مطالعات قبلی انجام شده، مطابقت دارد.