مطالعه تطبیقی میزان تخصیص پوشش بانوان مذکور در آیۀ 60 سورۀ نور

نویسندگان

1 دانش‌آموخته سطح 3 حوزه علمیه، دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

4 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22034/fiqh.2024.436048.1195
چکیده

یکی از واجبات دین مبین اسلام، حجاب و پوشش بانوان مسلمان در مواجهه با نامحرمان است. از موارد استثنای این واجب، حجاب پیرزنان مذکور در آیۀ 60 سورۀ «نور» است. در تفسیر این آیه شریفه، از سه بُعد بحث و اختلاف‌نظر میان مفسران و فقیهان شیعه و اهل سنت وجود دارد. مهم‌ترین جنبۀ بحث، تفسیر واژۀ «ثیاب» است که اختلاف‌نظر در این‌باره را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: جواز کنارنهادن «جلباب» و «جلباب به همراه خمار». اقوال و نیز روایات در منابع اهل سنت و شیعه در این موضوع مختلف است. این تحقیق درصدد پاسخگویی به این پرسش است: دیدگاه‌های تفسیری و فقهی اهل سنت و شیعه در تفسیر واژۀ «ثیاب» و در باب میزان تخصیص حجاب بانوان قواعد چیست؟ این پژوهش که با روش توصیفی - تحلیلی به سامان رسیده است، از حیث پرداختن به چنین مسئله‌ای در فقه و تفسیر مقارن جنبۀ نوآوری دارد و نشان می‌دهد در منابع اهل سنت، نظر «جواز فقط کنارنهادن جلباب» طرفداران بیشتری دارد؛ درحالی‌که در دیدگاه مفسران شیعه هر دو وجه مطرح است؛ اما در فقه شیعه، نظر کراهت «کنارنهادن جلباب به همراه خمار» رجحان دارد که با ظهور قرآن نیز تناسب بیشتری دارد.