ارزیابی اثرات طرحهای مرتعداری بر سرمایههای اجتماعی بهرهبرداران روستایی شهرستان ماهنشان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای توسعه کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران.
2 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعۀ روستایی، دانشگاه زنجان، ایران.
3 کارشناس ارشد آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان، ایران.
doi
10.22059/jrwm.2017.122969.863چکیده
ارزیابی طرحهای مرتعداری به سیاستگذاران و برنامهریزان کمک نموده از ابعاد مختلف زیست محیطی، اجتماعی، انسانی و اقتصادی تأثیر آنها را دریابند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثرات طرحهای مرتعداری بر سرمایههای اجتماعی معیشت خانوارهای روستایی شهرستان ماهنشان از دیدگاه بهرهبرداران روستایی بود. با استفاده از یک روش پیمایشی، شاخصهای ارزیابی در دو زمان قبل و پس از اجرای طرحها مورد بررسی قرار گرفتند. با کمک روش نمونهگیری تصادفی چندمرحلهای، نمونهای متشکل از 204 خانوار از جامعه آماری 1280 خانوار بهرهبردار این شهرستان انتخاب شدند و دادهها با استفاده از پرسشنامه و تکنیک مصاحبه ساختاریافته گردآوری شدند. نتایج نشان داد، از نظر بهرهبرداران، اجرای پروژهها در افزایش روابط و مشارکتها و هنجارهای اجتماعی برای اقدامات گروهی تأثیر قابل توجهی داشته و بر کاهش مهاجرت، افزایش فرصت شغلی و مشارکت در تصمیمگیریها در حد کمی مؤثر بودهاند. با این وجود، این پروژهها در ایجاد یا تقویت تشکلهای مردم نهاد روستا تأثیر نداشتهاند. بنابراین لازم است در برنامهریزی پروژههای مرتعداری به تقویت تأثیرگذاری و نهادسازی اجتماعی آنها توجه بیشتری صورت گیرد.
