فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معاملات از حیث زمان ‌بر دو قسم‌ است: نخست: معاملاتی که اقتضای تسلیم عوضین در آنها حال است؛ دوم معاملاتی که تسلیم احدی از عوضین یا به اقتضای عقد یا به اراده متعاقدین مؤجل است. متعاقدین در معاملات مؤجل با وجود رعایت قواعد عمومی قراردادها، ملزم به رعایت احکام مرتبط با اجل هستند. سؤال این است که ماهیت اجل در معاملات مؤجل چیست؟ و مشروعیت جعل آن در این‌گونه معاملات بر چه مبنایی است؟ متعاقدین برای صحت آن ملزم به رعایت چه شروطی هستند؟ در این مطالعه به روش توصیفی ـ تحلیلی پس از پرداختن به چیستی اجل و شروط صحت آن در معاملات مؤجل در مذاهب امامیه و حنفیه، این نتیجه حاصل شد که متعاقدین در انعقاد معاملات مؤجل ملزم به رعایت چهار شرط هستند که رعایت‌نکردن هر کدام از این شروط سبب بطلان معامله می‌شود. این شروط عبارت‌اند از: اجل در برابر امری در آینده، محقق‌الوقوع، معلوم و عاری از عوض مقارن به ربا باشد.