فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شروع تحقیقات به تشخیص دادستان در وضعیت‌ افغانستان جلوه‌ای از اعمال صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی است. این رویکرد دادستان برای مقابله با انفعال شورای امنیت و دولت‌ افغانستان است که جرائم جنگی در قلمرو سرزمینی آن را به دادستان ارجاع ندادند. توسل دادستان به این شیوه متکی به احراز مبنای معقول در مادة (3)15 اساسنامه است که باید از سوی شعبۀ پیش‌دادرسی هم تأیید شود. اما ارزیابی شعبۀ پیش‌دادرسی از وضعیت افغانستان نشان می‌دهد که صدور مجوز تحقیقات منوط به احراز منافع عدالت در مادة (c)(1)53 اساسنامه است. ازاین‌رو تحلیل رویۀ قضایی شعب مقدماتی و تجدیدنظر دیوان در این زمینه واجد اهمیت است. شیوۀ مطالعه در این نوشتار از نوع توصیفی-تحلیلی است تا به یک پرسش پاسخ داده شود که کارکرد احراز منافع عدالت در رویۀ قضایی دیوان برای صدور مجوز تحقیقات دادستان در وضعیت افغانستان چیست؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که موافقت با تقاضای دادستان براساس مادة (3)15 اساسنامه نیازمند احراز منافع عدالت در مادة (c)(1)53 اساسنامه نیست. بر این اساس رویکرد شعبۀ پیش‌دادرسی با استدلال فقدان منافع عدالت برای خودداری از صدور مجوز تحقیقات در وضعیت افغانستان با مادة (4)15 اساسنامه مطابقت ندارد. ازاین‌روا شعبۀ تجدیدنظر در نتیجۀ رسیدگی به اعتراض دادستان قائل به شروع تحقیقات در وضعیت افغانستان بدون لزوم احراز منافع عدالت است.