معنای زندگی در مصیبت نامة عطار نیشابوری
نویسندگان
1
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه آزاد اسلامی
4 دانشگاه صنعتی مالک اشتر
doi
10.22051/jml.2017.11774.1199چکیده
معنای زندگی یکی از مسائل مشترک میان انسان گذشته و معاصر است و هر یک با نگاه خاص خود به این مقوله نگریستهاند. تحلیل نوع بینش انسان گذشته در این خصوص ـ به ویژه که بهرهور از جهاننگری عرفانی باشد ـ برای انسان معاصر قابل تأمل است. شاید چنین به نظر آید که این نوع نگرش، توجه چندانی به زندگیِ اینجهانی نداشته باشد، اما این پژوهش با تکیه بر مصیبت نامه نشان خواهد داد که عطار، معنایابی را جزء سرشت آدمی میداند. او زندگیِ معنادار را با دردمندی، جستجوگری، خدا، عشق و توجه به کیفیت زندگی و نه کمیت آن، درپیوند میداند. از آنجا که این امور، به نوعی از زمینه و نتیجة معنوی و روحانی برخوردار است، دیدگاه عطار را به نظریة فراطبیعتگرایان نزدیک مینماید. وی ماهیت/کارکرد زندگی و نوع رویارویی آدمی را با آن، در قالب ایماژهایی چون بازی، دوزخ، زندان، شورستان، بیغولة دیوان، بازار/پل/کشتزار، باد/برق و سرمایه نشان میدهد و از خلال آنها بیان میکند که زندگیِ اینجهانی، هدف نهایی و اصلی نیست، بلکه ابزاری است برای رسیدن به زندگی آنجهانی.