تحلیل آسیبپذیری بافتهای قدیمی شهر کاشان در برابر زلزله
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، مؤسسة آموزش عالی خاوران، مشهد، ایران
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران
doi
10.22059/jhgr.2018.107485.1006830چکیده
تحلیل میزان و چگونگی آسیبپذیری بافتهای قدیم شهری به برنامهریزان و مدیران شهری در تصمیمگیریهای مناسب و انتخاب راهحلهای کنترل و مقابله با مخاطرات احتمالی کمک مؤثری میکند. هدف از این پژوهش بررسی آسیبپذیری بافت قدیم شهر کاشان در برابر زلزله و چگونگی توزیع شاخصهای آن است. شاخصهای بهکارگرفتهشده در تحلیل مشتمل است بر: مساحت قطعات زمین؛ نوع کاربری زمین؛ عرض معابر؛ نوع مصالح؛ تعداد طبقات؛ قدمت ابنیه؛ کیفیت ابنیه؛ دسترسی به فضای باز؛ فاصله از گسل؛ و مدیریت بحران. ماهیت پژوهش کاربردی و روش آن اکتشافی- تحلیلی است. جمعآوری دادهها و اطلاعات در مرحلة اول بهصورت اسنادی و بررسی متون مختلف است و از روش میدانی بهویژه مشاهده بهره گرفته شده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل Fuzzy AHP، سیستم اطلاعات مکانی، و نرمافزار Expert choice استفاده شده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که از لحاظ آسیبپذیری 11درصد مساحت بافت شهر در طیف خیلی کم، 7درصد در طیف کم، 15درصد در طیف متوسط، 22درصد در طیف بالا، و 45درصد در طیف خیلی بالا قرار دارد. تمرکز فضایی آسیبپذیری در بخش مرکزی بافت قدیم بهسبب مصالح کمدوام، کیفیت نامطلوب ساخت، و قدمت زیاد ابنیه است. کمترین آسیبپذیری مربوط به جدارة اصلی بافت بهویژه در بخش جنوب شرقی است. درمجموع، میتوان نتیجه گرفت در بُعد ارتقای کیفیت بهکارگیری اصل خطرپذیری مدیریت بحران و در بُعد قدمت توسعة اقدامات بازآفرینی در ابعاد زیستی– کالبدی،ساخت اجتماعی بارویکرد ترکیبی، و مدیریت بحران میتوان باعث کاهش آسیبپذیری بافتهای قدیمی شد.