آنالیز عددی عوامل مؤثر در رخداد زمین‌لغزش و پهنه‌بندی حساسیت آن با روش‌های رگرسیون لجستیک ‏و رگرسیون چندمتغیره خطی (مطالعه موردی: حوضه ماربر)‏‏

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.‏

2 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، اصفهان، ایران.‏

3 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران.‏

doi
10.22059/jrwm.2017.61973
چکیده

هدف از این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در رخداد زمین‌لغزش و پهنه‌بندی حساسیت آن با استفاده از روش‌های ‏رگرسیون لجستیک و رگرسیون چند متغیره خطی است. بدین منظور در ابتدا با استفاده از تفسیر عکس‌های هوایی ‏با مقیاس 1:40000، نقشه‌های توپوگرافی، زمین‌شناسی و عملیات میدانی با استفاده از GPS‎، نقشه پراکنش زمین‌لغزش‌ها به‌صورت سطح به‌عنوان متغیر وابسته تهیه گردید. برای تعیین عوامل مؤثر در رخداد زمین‌لغزش از آنالیز ‏مقادیر عددی پارامترها با روش ماشین‌های بردار پشتیبان در محیط نرم‌افزار ‏Rapid Miner‏ استفاده گردید و از ۲۱ لایه ‏اطلاعاتی انتخابی، ۱۵ لایه اطلاعاتی انتخاب و جهت تهیه نقشه پهنه‌بندی به‌عنوان متغیر مستقل در محیط‎ ArcGIS ‎‎10.1‎‏ تهیه و رقومی گردیدند. پس از وزن دهی به لایه‌ها، نقشه پهنه‌بندی با استفاده از روش‌های انتخابی در ۵ کلاس ‏خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد تهیه گردید. نتایج وزن دهی لایه‌ها نشان داد که در هر دو روش، کاربری اراضی ‏و جهت شیب بیشترین تأثیر را در وقوع زمین‌لغزش داشته‌اند. منحنی ‏ROC‏ و مساحت زیر منحنی ‏‎(AUC)‎‏ برای نقشه‌های پهنه‌بندی ترسیم و از ‏AUC‏ برای صحت سنجی استفاده گردید و مقادیر حاصل از آن نشان داد که مدل چند ‏متغیره خطی (‏‎ ‎‏۸۹۰/۰) دارای کارایی بالاتری نسبت به مدل لجستیک (۸۲۹/۰) جهت پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش است. بر اساس نتایج مدل برتر (چند متغیره خطی)، ‏۱/۱۶۰۴۶‏ هکتار (۱۳/۲۰ درصد) از منطقه در رده خطر زیاد ‏و ‏۲/۱۵۶۷۱‏ هکتار (۶۶/۱۹ درصد) از منطقه در رده خطر خیلی زیاد قرار گرفته است.