بررسی کیفیت اندام های گونه های گیاهی در مراحل مختلف فنولوژی با استفاده از دستگاه NIR(مطالعه موردی: مراتع ندوشن یزد)

نویسندگان

1 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه تهران، ایران.

3 دانشیار پژوهشی ، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.

4 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران.

doi
10.22059/jrwm.2017.61972
چکیده

مهم‌ترین عامل مؤثر بر کیفیت علوفه گیاهان، مرحله فنولوژی است که با شناخت آن می­توان زمان مناسب چرای دام در مرتع را تعیین کرد. در این پژوهش، از چهار گونه مهم مرتعی، شامل درمنه دشتی (Artemisiasieberi)، آنک (Salsolakerneri)، عجوه (Aelieniasubaphylla) و سفید جاز (Eurotiaceratoides) در سه مرحله فنولوژی؛ رشد رویشی، گلدهی و بذردهی در اواخر 1389 و اوایل 1390 در مراتع ندوشن استان یزد نمونه‌برداری به عمل آمد. در هر مرحله، برای هر گونه 5 تکرار و برای هر تکرار، حداقل پنج‌پایه گیاهی از نقاط مختلف تیپ گیاهی موجود در منطقه انتخاب و رشد سال جاری آن‌ها برداشت گردید. نمونه­ها پس از خشک شدن و جدا نمودن اندام­های مختلف (گل، برگ و ساقه) آسیاب شدند و در آزمایشگاه با روش­ طیف‌سنجی مادون‌قرمز NIR)) مورد تجزیه قرار گرفتند و شاخص­های مهم کیفی از قبیل پروتئین خام (CP)، دیواره سلولی عاری از همی سلولز (ADF)، ماده خشک قابل‌هضم (DMD) و انرژی متابولیسمی (ME) آن‌ها تعیین گردید. نتایج بررسی نشان داد که بالاترین درصد پروتئین خام مربوط به برگ A. subaphylla و در مرحله رویشی (19/9%)، بالاترین درصد ADF مربوط به ساقه A. subaphylla و در مرحله بذردهی (42/53%) و بالاترین درصد DMD(13/48%) و بالاترین مقدار انرژی متابولیسمی (18/6MJ/KgDM) مربوط به برگ A. sieberi و در مرحله رویشی است. همچنین اواخر دوره رویشی را مناسب‌ترین زمان برای چرای دام می­توان در نظر گرفت.