بیماری‏زایی جمعیت‏های مختلف نماتد سیستی چغندرقند (Heterodera schachtii) روی ژنوتیپ‏های چغندرقند

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

2 دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند ، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

doi
10.22034/ijpp.2018.32766
چکیده

این تحقیق با هدف مقایسه بیماری‏زایی و برخی ویژگی‏های زیست‏شناختی و ریخت‏سنجی ماده‏های چهار جمعیت‏ نماتد سیستی Heterodera schachtii، جمع‏آوری شده از مزارع چغندرقند استان‏های اصفهان، شیراز، آذربایجان غربی و خراسان و واکنش ژنوتیپ‏های چغندرقند در برابر آن‏ها انجام شد. واکنش 12 ژنوتیپ چغندرقند در گلخانه و بر اساس تعداد ماده بالغ تشکیل شده بر روی ریشه‏ها ‏بررسی شد. همچنین در هر جمعیت اندازه ماده‏های تشکیل شده روی هر ژنوتیپ اندازه‏گیری و میزان تفریخ تخم و خروج لارو از سیست در جمعیت‏ها ‏نیز در شرایط آزمایشگاهی مقایسه گردید. تجزیه خوشه‏ای ‏ژنوتیپ‏ها ‏بر اساس تعداد و اندازه ماده‏های تشکیل شده روی گیاهان نشان داد که ارقام Toucan، Cactus، Fernando، Sanetta و رقم مقاوم Pauletta در یک خوشه و ژنوتیپ‏های 035، 7112*SB36*SB30، 031، 034، 7112*SB36*SB28 و رقم حساس 7112*SB36*SB29 نیز در یک خوشه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در ژنوتیپ‏های مقاوم علاوه بر کاهش تعداد ماده‏های تشکیل شده روی ریشه، اندازه آن‏ها ‏نیز کوچک‏تر بود. نتایج مقایسه جمعیت‏ها ‏نشان داد که جمعیت آذربایجان غربی از نظر بیماری‏زایی تفاوت معنی‏دار‏ی با جمعیت‏ اصفهان داشته و ماده‏های کمتر و کوچک‏تر روی گیاهان آلوده به این جمعیت تشکیل داد. بیشترین تفریخ تخم و خروج لارو از سیست در جمعیت مشهد صورت گرفت.