هستی و مراتب آن از دیدگاه عزیز نسفی
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه هنر اصفهان
3
4 دانشگاه تبریز
doi
10.22051/jml.2014.121چکیده
بعد از تحول عمیقی که در سدۀ هفتم هجری در عرفان اسلامی پدید آمد، هستیشناسی نیز به دو رکن دیگر معرفت عرفانی، خداشناسی و انسانشناسی، افزوده شد. بر این اساس در سنت دوم عرفانی، شناخت هستی صرفاً یک شناخت نظری نیست؛ بلکه این شناخت با رسیدن به مراتب کمال به دست میآید و معرفت خدا با معرفت انسان و هستی حاصل میشود. پیوند انسانشناسی و هستیشناسی برای کسب معرفت، افقهای تازهای را به روی عرفای سنت دوم گشود. بدین ترتیب با تطبیق میان جایگاه انسان و هستی به عنوان دو عالم صغیر و کبیر، وجوه تازهای از این دو عالم شناخته شد. عزیز نسفی، یکی از عارفان نوآور در سنت دوم عرفانی، دربارۀ هستیشناسی عرفانی طرحهای تازهای به دست میدهد که درکلیات، قابل انطباق با سایر طرحهای هستیشناسانۀ سنت دوم است؛ ولی در جزییات، منحصر به فرد است. در این مقاله ضمن تحلیل دیدگاههای نسفی در باب هستی و مراتب گوناگون آن، محورهای فکری وی در مباحث هستیشناسانه تبیین و تشریح میشود. این تحقیق از نوع مطالعۀ اسنادی و کتابخانهای است و با روش توصیفی انجام گرفته است.
