موسیقی به مثابه مقاومت؛ مضامین کانترهژمونیک در رپ فارسی-ایرانی

نویسندگان

1 مدرس و پژوهشگر علوم ارتباطات

2 مدرس و پژوهشگر علوم ارتباطات

doi
چکیده

این پژوهش به دنبال شناخت مضامین کانترهژمونیک به کار رفته در رپ فارسی-ایرانی (یکی از فعال­ترین و پرطرفدارترین گونه­های موسیقی کشور) است. همچنین این پژوهش سعی دارد تا حوزه نظری «موسیقی به مثابه مقاومت» را بسط دهد و گامی کوچک برای توسعه نظری آن بردارد. برای این منظور با ارائه چارچوب مفهومی از رپ فارسی-ایرانی، موسیقی به مثابه مقاومت و هژمونی/ کانترهژمونی، مضامین مطرح شده در اشعار چهار خواننده برجسته رپ فارسی-ایرانی (یاس، هیچ­کس، حمید صفت و رضا پیشرو) بررسی شده است؛ مجموعا 141 آهنگ از این خواننده­ها با استفاده از روش تحلیل مضمون ارزیابی شد. برخی نتایج به دست آمده عبارتست از: تاکید بیش از پیش رپ فارسی-ایرانی بر مضامین اجتماعی-فرهنگی در مقایسه با مضامین سیاسی و اقتصادی؛ برجسته شدن ابعاد اعتقادی و رفتاری دین در اشعار بررسی شده؛ ارائه تصویری افراطی از مسائل اجتماعی؛ استفاده از مضامین ناسیونالیسم افراطی؛ برجسته کردن تعارض­های اجتماعی و اختلافات طبقاتی و تاکید بر فقر و گرانی و بی­کفایتی مسئولان. یافته­های پژوهش نشان می­دهد «رپ فارسی-ایرانی به مثابه مقاومت» با تاثیر حداکثری بر مخاطبان فاصله دارد