فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نهنگ‌ها به عنوان یکی از گونه‌های آبزی نادر که بزرگ‌ترین جان‌دار کره زمین ـ نهنگ آبی ـ را نیز در خانواده خود دارند، نیازمند حمایت حقوقی و کیفری ویژه هستند. حقوق بین‌الملل محیط‌زیست هم به طور خاص با تصویب کنوانسیون بین‌المللی تنظیم صید نهنگ مصوب 1946 و تشکیل کمیسیون ناظر بر این امر(IWC)، و هم به طور عام با تصویب اسناد دیگر از این گونه‌های در معرض خطر انقراض حمایت کرده است. با وجود این، نظام بین‌المللی هم در چیستی نهنگ ـ تعریف و گونه‌های آن ـ و هم در ضعف ضمانت-اجراهای کنوانسیون صید نهنگ با چالش مواجه است. حقوق کیفری ایران نیز با تصویب قوانینی به طور عام از گونه‌های آبزی در برابر رفتارهای آسیب‌زایی چون صید و آلودگی حمایت کیفری به عمل آورده است. با وجود این، حقوق کیفری ایران نیز علاوه بر چالش چیستی نهنگ، نبود هم‌گرایی تقنینی با کنوانسیون صید نهنگ و ضعف پاسخ‌های کیفری با سه چالش‌ مهمِ همسان‌انگاری گونه‌های آبزی و نبود حمایت کیفری ویژه از پستانداران دریایی به خصوص نهنگ، جامع نبودن جرم‌انگاری حمایت‌مدار از نهنگ‌ها و یکسان‌انگاری منابع آلودگی مواجه است.