تعقیب مصرانه؛ مطالعه ای تطبیقی در حقوق کیفری ایران و ایالات متحده آمریکا
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسیارشد حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه تهران
2 هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jqclcs.2021.81046چکیده
تعقیب مصرانه گونهای مزاحمت است. گاه افراد با انگیزههای گوناگونِ خوب و بد، افرادی دیگر را پیوسته تعقیب کرده و میپایند و بدین طریق موجب اذیت و آزار میشوند. شاید تعقیبشونده، سرانجام ناگوارتری پیدا کند و بزهدیده جرایم شدیدتری مانند قتل و تجاوز جنسی (تعقیب مصرانه مشدد) شود. تعقیب مصرانه در کشورهایی مانند ایالات متحده آمریکا، بهطور مستقل جرمانگاری و واکنشها و تدابیر ویژهای، مانند دستورهای حفاظت و محدودیت، نیز اتخاذ شده است. در حقوق کیفری ایران، جرمی با این عنوان وجود ندارد، بلکه جلوهها و مصادیقی از آن، از جمله ماده 619 قانون تعزیرات مصوب 1375، پیشبینی شده است که جز تعیین مجازات، تدبیر دیگری دربرندارد. موضوع اصلی این مقاله تحلیل ماهیت و ارکان جرم تعقیب مصرانه و پاسخدهی به آن در حقوق کیفری با روش تحلیلی-توصیفی و با رویکرد تطبیقی است. به نظر میرسد باتوجه به تغییر در سبک زندگی و الگوهای روابط اجتماعی، بهویژه با رواج شبکههای اجتماعیِ مجازی و پیامرسانها، ارتکاب تعقیب مصرانه بسیار بیشتر و آسانتر از پیش شده است که تنها با جرمانگاریهای عام و واکنشهای عادی، نمیتوان بازدارندگی و پاسخگویی مناسب و مؤثر را انتظار داشت. بسنده کردن حمایت کیفری از بزهدیدگان این رفتار به زنان و کودکان و نیز مقید کردن آن به مکانهای عمومی و عدم توجه به تعقیبمصرانه مجازی، فقدان تدابیر تأمینی و منوط کردن حمایتهای قانونی به پس از اثبات جرم، از مهمترین نقصانهای قانونی موجود است که در مقایسه، کشورهای با قانون تعقیب مصرانه، وضعیت بهتری دارند.