"تروما، تراژدی، روایت" با نگاهی به آثار احمد محمود
نویسندگان
1 استاد روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی تهران
2 دکتری رشتهی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.30473/pl.2024.11145چکیده
انسان در طول زندگی دردهای زیادی را متحمّل میشود. این دردها ریشه در عمیقترین لایههای روان دارند. دردهایی که عمدتاً نهفتهاند و اغلب خود را به شکل دردهای سطحی، مبهم، سرگردان و گاه آشوبناک و در قالب تروما (روانزخم) آشکار میکنند. روانزخم نظریهای روانشناختی است که به زخمهای عمیق انسان میپردازد و پرده از آنها برمیدارد. روانزخم، دردی است که در اعماق روان بشر ریشه دارد و هرازگاهی سر باز میکند، و به شکل تروماتیک زندگی فرد را مختل میسازد. زخمی روانی که میل به تحقّق دارد و با پنهان کردن، خود را در قالب تصویری تراژیک آشکار میکند. تراژدی (سوگنامه) حکایتی از دردهای عمیق بشر است که با زبان (استعاره) و تصویر (نماد) به نمایش در میآید تا «دیگری» را متوجّه خود کند و زمینهای را فراهم سازد که به منزلهی امری هنری و امر زیبا، روانزخم را در قالب تصویر و نمایش دردی لذّتبخش قابل بیان کند. در این پژوهش برآن بودیم تا روانزخم را در برخی از آثار احمد محمود بررسی کنیم و خاطرنشان سازیم که نویسنده به چه شیوهای روانزخمها را با زبانی تراژیک پیکربندی کردهاست.
