داستانهای کودکانة فرهاد حسنزاده، ابزار آموزش تفکّر انتقادی در ترازوی فبک (مطالعه موردی: پنج داستان کودکانۀ گروه سنی «الف»، «ب» و «ج»)
نویسندگان
1 مدرس دانشگاه فرهنگیان، دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار، گروه زبان و ابیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.30473/pl.2023.67544.1643چکیده
برنامۀ فلسفه برای کودکان (فبک)، یکی از برنامههای نوین علوم تربیتی است که از داستان به عنوان ابزار پرورش تفکّر کودک نام میبرد. پرورش مهارت تفکّر انتقادی از اهداف اصلی برنامة «فبک» است که کودک رخدادهای داستان و اعمال شخصیتها را به یاری تسهیلگر و مربی بررسی و افزون بر درک و فهم مسألۀ پیشرو، با منطق در مورد رخدادهای داستان و اعمال شخصیّتهای آن قضاوت میکند. این رویکرد غیر مستقیم، سبب پرورش تفکّر انتقادی، اصلاح ساختار پیشین و جایگزینی فکر بهین و تازه میگردد. این پژوهش پنج داستان کودکانۀ «لبخندهای کشمشی یک خانواده خوشبخت»، «دیو دیگ به سر»، «گربه چه مهربان شده»، «پیتیکو ... پیتیکو ... و دو داستان دیگر» و «موش سر به هوا» از فرهاد حسنزاده را که متعلق به گروه سنی «الف»، «ب» و «ج» است، با هدف معرفی و شناساندن داستانهای بومی به عنوان ابزار تفکّر انتقادی در برنامة فلسفه برای کودکان به شیوۀ توصفی- تحلیلی بررسی میکند تا میزان شایستگی این آثار داستانی را از منظر برنامة فبک برای معرفی در حلقۀ کندوکاو فلسفی نشان دهد. دستاورد پژوهش نشان میدهد، ساختار بعضی از داستانهای مورد پژوهش قدرت داوری کودک و حساسیت به مسائل را افزایش میدهد و جریان دیگراصلاحی رفتار شخصیتهای داستانی وی را در اصلاح ساختار ذهنی خود و کسب تجربه با همراهی تسهیلگر یاری میدهد.
