بررسی تغییرات سطوح برخی شاخص‌های پراکسیداسیون لیپیدی و آنتی‌اکسیدانی تام سرم زنان یائسه غیرفعال به‌دنبال تمرینات ترکیبی و تناوبی شدید

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.

2 دانشیار گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

3 استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2022.20045
چکیده

مقدمه: پیشنهاد شده است که انجام فعالیت‌های ورزشی منظم می‌تواند روش مؤثری جهت کاهش سطوح استرس اکسیداتیو و اختلالات ناشی از آن باشد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی تغییرات سطوح برخی شاخص‌های پراکسیداسیون لیپیدی و آنتی‌اکسیدانی تام سرم زنان یائسه غیرفعال به‌دنبال تمرینات ترکیبی و تناوبی شدید انجام شد. روش‌کار: این مطالعه نیمه­تجربی در سال 1399 بر روی 45 زن یائسه بی‌تحرک در شهرستان بناب انجام شد. افراد به‌طور تصادفی، در یکی از سه گروه تمرینات تناوبی شدید، تمرینات ترکیبی و گروه کنترل قرار گرفتند. برنامه تمرینی 3 روز در هفته و به‌مدت 12 هفته انجام شد. نمونه‌گیری خون 48 ساعت قبل و بعد از دوره تمرینات گرفته شد و سطوح سرمی شاخص‌های مالون دی‌آلدئید (MDA) و ظرفیت آنتی‌اکسیدان تام (TAC) مورد اندازه‌گیری و آنالیز قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 24) و آزمون‌های آماری تی همبسته و آنالیز کوواریانس در سطح معناداری 05/0 انجام شد. یافته‌ها: در مقادیر شاخص‌های جسمانی و فیزیولوژیکی قبل از اجرای پروتکل تمرینی، تفاوت معنی‌داری بین سه گروه مورد مطالعه وجود نداشت (05/0<p). هر دو روش تمرینات ترکیبی و تناوبی شدید به‌مدت 12 هفته باعث کاهش معنا‌دار سطوح MDA و همچنین افزایش معنادار TAC در زنان یائسه بی‌تحرک شد (05/0>p)، در حالی‌که نتایج گروه کنترل نشان‌دهنده عدم تغییر معنادار این شاخص‌ها زمان انجام پژوهش بود (05/0‌<p). همچنین، تفاوت معناداری بین دو گروه تمرینی در هیچ‌کدام از متغیرهای مذکور وجود نداشت (05/0˃p). به‌علاوه، بین دامنه تغییرات سطوح این شاخص‌ها با تغییرات برخی از شاخص‌های ترکیب بدن در گروه‌های تمرین همبستگی معناداری مشاهده شد (05/0>p). نتیجه‌گیری: انجام روش‌های تمرین ترکیبی و تناوبی شدید به‌مدت 12 هفته می‌تواند باعث افزایش سطوح ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام سرمی و کاهش نشانگر پراکسیداسیون لیپیدی شود، لذا می‌توان انجام این روش‌های تمرینی را به زنان یائسه بی‌تحرک جهت بهبود وضعیت استرس اکسیداتیو توصیه نمود.