بررسی تأثیر گیاهان دارویی بر آتروفی واژن در زنان یائسه: مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز
نویسندگان
1 مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران
2 استادیار گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه، تربتحیدریه، ایران. مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه، تربتحیدریه، ایران
3 استادیار گروه اتاق عمل، مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
4 استادیار، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22038/ijogi.2022.20048چکیده
مقدمه: آتروفی واژن یکی از مشکلات نسبتاً شایع در سنین یائسگی و از نگرانیهای بهداشتی اصلی در این گروه از زنان میباشد. مطالعات متعددی در زمینه داروهای گیاهی در این زمینه انجام شده، ولی یافتههای متفاوتی در مورد کارایی این روشها گزارش شده است، مطالعه حاضر با هدف مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه تأثیر گیاهان دارویی بر آتروفی واژن در زنان یائسه انجام شد.روشکار: در این مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز، مقالات چاپ شده در پایگاههای اطلاعاتی scopus، pubmed، magiran،Cocharane databases ،web of science ، SID و google scholar در بازه زمانی 2020-2000 با استفاده از کلمات کلیدی فارسی آتروفی واژن، درمان آتروفی واژن، کارآزمایی بالینی، گیاهان دارویی، طب مکمل و طب سنتی" و کلیدواژههای انگلیسی Vaginal Atrophy،vaginal Atrophy treatment، clinical trial، herbal medicine، complementary medicine، traditional medicine مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار STATA (نسخه 11) در سطح اطمینان 95% انجام شد. جهت ترکیب مطالعات و انجام متاآنالیز از شاخص نسبت شانس و روش Peto استفاده گردید.یافتهها: نتایج حاصل از متاآنالیز نشان داد که در تمامی مطالعات، مداخله گیاهی، منجر به بهبود علائم آتروفی واژن شده بود (001/0>p)؛ بهطوریکه شانس بهبود خارش، خشکی و سوزش در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل، بهترتیب (98/26-82/5 CI؛ 53/12=OR)، (02/11-72/4 CI؛ 21/7=OR) و (55/38-94/8 CI؛ 56/18=OR) بود. همچنین شانس بهبود دیسپارونی، شانس بهبود شاخص بلوغ سلولهای واژن و شانس کاهش PH واژن در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل بهترتیب (69/46-79/13 CI؛ 38/25=OR)، (37/43-61/13 CI؛ 30/24=OR) و (59/41-05/13 CI؛ 30/23=OR) بود.نتیجهگیری: بر اساس نتایج متاآنالیز، تأثیر استفاده از گیاهان دارویی بر آتروفی واژن در زنان یائسه از نظر آماری معنیدار است و استفاده از روش درمانی گیاهی میتواند بهعنوان جانشینی مناسب برای داروهای شیمیایی باشد؛ چراکه در زنان یائسه مورد پذیرش بیشتری نسبت به عوارض هورمون درمانی قرار میگیرد.