بررسی تأثیر گیاهان دارویی بر آتروفی واژن در زنان یائسه: مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز

نویسندگان

1 مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران

2 استادیار گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران. مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران

3 استادیار گروه اتاق عمل، مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

4 استادیار، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2022.20048
چکیده

مقدمه: آتروفی واژن یکی از مشکلات نسبتاً شایع در سنین یائسگی و از نگرانی­های بهداشتی اصلی در این گروه از زنان می­باشد. مطالعات متعددی در زمینه دارو­های گیاهی در این زمینه انجام شده، ولی یافته­های متفاوتی در مورد کارایی این روش­ها گزارش شده است، مطالعه حاضر با هدف مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه تأثیر گیاهان دارویی بر آتروفی واژن در زنان یائسه انجام شد.روش‌کار: در این مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز، مقالات چاپ شده در پایگاه­های اطلاعاتی scopus، pubmed، magiran،Cocharane databases ،web of science ، SID و google scholar در بازه زمانی 2020-2000 با استفاده از کلمات کلیدی فارسی آتروفی واژن، درمان آتروفی واژن، کارآزمایی بالینی، گیاهان دارویی، طب مکمل و طب سنتی" و کلیدواژه­های انگلیسی Vaginal Atrophy،vaginal Atrophy treatment، clinical trial، herbal medicine، complementary medicine، traditional medicine مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم‌افزار STATA (نسخه 11) در سطح اطمینان 95% انجام شد. جهت ترکیب مطالعات و انجام متاآنالیز از شاخص نسبت شانس و روش Peto استفاده گردید.یافته­ها: نتایج حاصل از متاآنالیز نشان داد که در تمامی مطالعات، مداخله گیاهی، منجر به بهبود علائم آتروفی واژن شده بود (001/0>p)؛ به‌طوری‌که شانس بهبود خارش، خشکی و سوزش در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل، به‌ترتیب (98/26-82/5 CI؛ 53/12=OR)، (02/11-72/4 CI؛ 21/7=OR) و (55/38-94/8 CI؛ 56/18=OR) بود. همچنین شانس بهبود دیسپارونی، شانس بهبود شاخص بلوغ سلول‌های واژن و شانس کاهش PH واژن در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل به‌ترتیب (69/46-79/13 CI؛ 38/25=OR)، (37/43-61/13 CI؛ 30/24=OR) و (59/41-05/13 CI؛ 30/23=OR) بود.نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج متاآنالیز، تأثیر استفاده از گیاهان دارویی بر آتروفی واژن در زنان یائسه از نظر آماری معنی‌دار است و استفاده از روش درمانی گیاهی می­تواند به‌عنوان جانشینی مناسب برای داروهای شیمیایی باشد؛ چراکه در زنان یائسه مورد پذیرش بیشتری نسبت به عوارض هورمون درمانی قرار می­گیرد.